Koniec klasy biznes w samolotach: Eksperci proponują zmiany w liniach lotniczych

Międzynarodowy zespół naukowców związanych m.in. z brytyjskim Uniwersytetem Oksfordzkim i szwedzkim Linnaeus University wykazał, że branża lotnicza może ograniczyć emisje dwutlenku węgla nawet o ponad połowę bez zmniejszania liczby połączeń. Zdaniem ekspertów kluczem nie są paliwa przyszłości i nowe technologie, lecz natychmiastowa poprawa efektywności operacyjnej – od doboru samolotów po sposób konfiguracji kabin w maszynach.

Czytaj więcej

Klimat i ludzie

Powietrze na lotniskach coraz bardziej zanieczyszczone. Przekroczenie norm WHO

Badanie przeprowadzone przed naukowców z Francji wykazało, że osoby przebywające często na lotnis...

Emisje z lotnictwa pod lupą naukowców

W czasopiśmie naukowym „Communications Earth & Environment” ukazał się nowy artykuł naukowy poświęcony emisjom dwutlenku węgla w lotnictwie. Eksperci w omawianym w nim badaniu pod lupę wzięli ponad 27 mln lotów w 2023 r. pomiędzy ponad 26 tys. miast na całym świecie. W tym czasie globalny pasażerski transport lotniczy wygenerował aż 577,9 mln ton CO2 – zauważają badacze. 

Autorzy artykułu podkreślają, że lotnictwo komercyjne odpowiada za około 4 proc. całkowitego wpływu działalności człowieka na ocieplenie klimatu. Dodają też, że choć samoloty z roku na rok stają się coraz nowocześniejsze i bardziej oszczędne, liczba pasażerów i lotów stale rośnie. Efekt? Emisje sektora nadal pozostają dużym problemem klimatycznym.

Jak pokazują wyniki badania, w 2023 r. na całym świecie średnio na każdy kilometr przelotu jednego pasażera przypadało 84,4 grama dwutlenku węgla. W praktyce różnice są jednak ogromne – na jednych trasach emisje są bardzo niskie, na innych zaś kilkanaście razy wyższe. Wszystko zależy od tego, dokąd i jak się leci.

Czytaj więcej

Transport

Zmiany klimatu uderzają w linie lotnicze. Tysiące odwołanych lotów

Naukowcy od lat alarmują na temat szkodliwego wpływu emisji z lotnictwa na pogłębianie się kryzys...

Co wpływa na emisyjność lotów? 

Naukowcy podkreślają, że różnice w emisjach wynikają zarówno z geografii połączeń, jak i z decyzji podejmowanych przez linie lotnicze. Badacze zidentyfikowali trzy kluczowe czynniki wpływające na emisyjność lotów:

Model samolotu

Jak wskazują badacze, najbardziej wydajne maszyny to obecnie m.in. Boeing 787‑9 – emitujący średnio 55,4 g CO₂/RPK – oraz Airbus A321neo z wynikiem 64,1 g CO₂/RPK. Starsze konstrukcje generują znacząco wyższe emisje.

Konfiguracja kabiny

Z analizy naukowców wynika, że miejsca w klasie biznes i pierwszej są nawet do pięciu razy bardziej emisyjne niż miejsca w klasie ekonomicznej. Dlaczego? Głównie ze względu na większą przestrzeń przypadającą na jednego pasażera.

Obłożenie samolotu

Eksperci wskazują, że w 2023 r. samoloty były średnio zapełnione w niespełna 80 proc. Tymczasem im mniej pasażerów na pokładzie, tym większy ślad węglowy na  osobę. Z analizy wynika, że na długiej trasie samolot lecący wypełniony „pod korek” generuje niemal dwa razy mniej emisji na pasażera niż maszyna wypełniona tylko w połowie.

Raport ujawnia także wyraźne różnice regionalne. Badanie wskazuje, że Stany Zjednoczone odpowiadają za 25 proc. globalnych emisji z lotnictwa (144,6 Mt CO₂), a ich średnia intensywność emisji na pasażera jest o 14,3 proc. wyższa od średniej światowej. Najmniej efektywne loty dominują w Afryce, Australii i Norwegii. Z kolei najwyższą efektywność operacyjną odnotowano w Brazylii, Indiach oraz Azji Południowo‑Wschodniej, szczególnie na trasach o bardzo dużym natężeniu ruchu. Rozbieżności występują również w zależności od linii lotniczych

Czytaj więcej

Emisje

Wolniej latające samoloty sposobem na walkę ze zmianami klimatu? Nowy raport

Naukowcy z brytyjskiego Uniwersytetu Cambridge są przekonani, że jednym ze sposobów na ograniczen...

Przyszłość linii lotniczych: Koniec z klasą biznes i tłok na pokładzie?

Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest to, że branża lotnicza może znacząco zmniejszyć emisje, nie ograniczając liczby lotów ani pasażerów. Naukowcy podkreślają, że częściowo można zrobić to od razu – wystarczyłoby, by na popularnych trasach linie korzystały z najbardziej efektywnych dostępnych dziś samolotów i konfiguracji kabin. W takim scenariuszu globalne emisje mogłyby spaść o ponad 10 proc.

Naukowcy sprawdzili też najbardziej ambitny wariant zmian. Zakłada on latanie wyłącznie najnowocześniejszymi i najbardziej oszczędnymi modelami samolotów (B787‑9 i A321neo), rezygnację z klas biznes i pierwszej oraz niemal całkowite (95 proc.) wypełnienie maszyn pasażerami. W takim scenariuszu emisje z lotnictwa mogłyby spaść o ponad połowę, a w skrajnym przypadku nawet o 76 proc. – bez zmniejszania liczby podróżnych. 

Autorzy artykułu krytykują jednocześnie podejście polityków, które – ich zdaniem – za bardzo opiera się na paliwach alternatywnych, takich jak SAF (Sustainable Aviation Fuel). To zrównoważone paliwo lotnicze – alternatywa dla tradycyjnej nafty produkowana z odnawialnych surowców (np. zużytych olejów, odpadów rolniczych, biomasy) lub z odpadów – które znacząco redukuje emisję CO₂ – nawet o 80 proc. – i pomaga zmniejszyć ślad węglowy lotnictwa. To technologia typu „drop-in” – można ją wykorzystywać w istniejących już samolotach bez modyfikacji silników. 

Jaki problem eksperci mają z paliwami alternatywnymi? Ich zdaniem nie rozwiązują one całego problemu klimatycznego lotnictwa. Mogą one co prawda zmniejszać emisje dwutlenku węgla, ale nie eliminują innych szkodliwych zjawisk powstających podczas lotów – takich jak wpływ spalin i smug kondensacyjnych na atmosferę – które również przyczyniają się do ocieplenia klimatu. Skupienie się wyłącznie na paliwach przyszłości odsuwa uwagę od działań, które można wdrożyć natychmiast – oceniają badacze. 

Czytaj więcej

Linie Lotnicze

Eksperci: Lotnictwo neutralne klimatycznie to mrzonka. Trzeba ograniczyć loty

Nie da się doprowadzić do stworzenia lotnictwa neutralnego klimatycznie, jeśli myśli się o wykorz...

W jaki sposób zredukować emisje w lotnictwie?

Naukowcy proponują m.in. wprowadzenie limitów emisji CO₂. Według wyliczeń, wymuszenie najwyższych standardów branżowych mogłoby obniżyć globalne emisje o 34,6 proc.