Reklama

Najwięksi emitenci CO2. Raport Carbon Majors: 32 firmy na „liście hańby”

Połowa emisji CO2, która przyczynia się do globalnego ocieplenia, pochodzi z paliw kopalnych produkowanych przez zaledwie 32 gigantów paliwowych – wskazuje raport Carbon Majors, przygotowany przez InfluenceMap, think tank zajmujący się analizą wpływu korporacji na politykę klimatyczną. „Potężna, skoncentrowana grupa korporacji paliw kopalnych nie tylko dominuje globalne emisje, ale aktywnie sabotuje działania na rzecz klimatu” – oceniają eksperci.

Publikacja: 28.01.2026 05:00

W czołówce, obok firm z Arabii Saudyjskiej, Iranu, Chin i Indii, znalazły się też firmy z Rosji (na zdjęciu pola naftowe w Tatarstanie).

Foto: Andrey Rudakov/Bloomberg

Ada Michalak

Reklama

Z tego artykułu dowiesz się:

Które firmy odpowiadają za połowę globalnych emisji CO2?
Kto jest liderem wśród największych emitentów CO2 i jakie miejsce w tym zestawieniu zajmują państwowe firmy paliwowe?
Jakie wyzwania i bariery polityczne komplikują walkę z globalnym ociepleniem i co na to wpływa?
Jakie są prognozy dotyczące realizacji celów Porozumienia Paryskiego w kontekście obecnych trendów emisji?
Jakie działania są sugerowane w celu ograniczenia wpływu gigantów paliwowych na zmiany klimatyczne?
W jaki sposób dane z raportu Carbon Majors są wykorzystywane w kontekście prawnym i społecznym?

Według najnowszego raportu Carbon Majors, w 2024 r. jedynie 32 firmy wydobywające paliwa kopalne odpowiadały za 50 proc. światowych emisji dwutlenku węgla napędzających kryzys klimatyczny. Rok wcześniej liczba ta wynosiła 36, co – zdaniem ekspertów – wskazuje na postępującą koncentrację emisji wśród coraz mniejszej grupy największych gigantów.

Czytaj więcej

Emisje

Koniec klasy biznes w samolotach: Eksperci proponują zmiany w liniach lotniczych

Naukowcy twierdzą, że redukcja emisji w branży lotniczej – nawet o połowę – jest możliwa bez koni...

Raport Carbon Majors: Najwięksi emitenci CO2 na świecie

Liderem tegorocznego zestawienia wśród firm państwowych jest Saudi Aramco – koncern naftowo-chemiczny z Arabii Saudyjskiej, będący największym na świecie producentem ropy naftowej. Największym emitentem wśród spółek prywatnych okazał się zaś ExxonMobil, amerykański gigant energetyczny i największy na świecie – notowany na giełdzie – koncern naftowo-gazowy.

Raport Carbon Majors wskazuje, że spośród 20 największych emitentów aż 17 to firmy państwowe. Eksperci podkreślają, że fakt ten „unaocznia polityczne bariery utrudniające walkę z globalnym ociepleniem”. Wszystkie 17 państw kontrolujących firmy, po których mowa, sprzeciwiło się propozycji stopniowego wycofywania paliw kopalnych podczas szczytu klimatycznego COP30 ONZ, który odbył się w grudniu. Wśród krajów tych znalazły się m.in. Arabia Saudyjska, Rosja, Chiny, Iran, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Indie. Jednocześnie ponad 80 innych państw poparło plan odejścia od paliw kopalnych.

Reklama

10 największych firm emitujących dwutlenek węgla według emisji (2024 r.)

Saudi Aramco, Arabia Saudyjska – 1 653 Mt CO₂ – 4,28 proc. globalnych emisji
Coal India, Indie – 1 513 Mt CO₂ – 3,92 proc.
CHN Energy, ChRL – 1 509 Mt CO₂ – 3,91 proc.
National Iranian Oil Company, Iran – 1 208 Mt CO₂ – 3,13 proc.
Gazprom, Rosja – 1 065 Mt CO₂ – 2,76 proc.
Jinneng Group,ChRL – 1 014 Mt CO₂ – 2,63 proc.
China (Cement), ChRL – 950 Mt CO₂ – 2,46 proc.
Rosneft, Rosja – 690 Mt CO₂ – 1,79 proc.
CNPC, ChRL – 655 Mt CO₂ – 1,70 proc.
Shandong Energy, ChRL – 674 Mt CO₂ – 1,74 proc.

China National Coal Group, ChRL – 657 Mt CO₂ – 1,70 proc.
Shaanxi Coal and Chemical Industry Group, ChRL – 624 Mt CO₂ – 1,62 proc.
ExxonMobil, USA – 610 Mt CO₂ – 1,58 proc.
Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC), ZEA – 564 Mt CO₂ – 1,46 proc.
Chevron, USA– 512 Mt CO₂ – 1,33 proc.Iraq National Oil Company, Irak – 518 Mt CO₂ – 1,34 proc.

Sonatrach – 488 Mt CO₂ – 1,26 proc.
Shanxi Coking Coal Group. ChRL – 486 Mt CO₂ – 1,26 proc.
Shell, Wielka Brytania – 373 Mt CO₂ – 0,97 proc.
QatarEnergy, Katar – 369 Mt CO₂ – 0,96 proc.

Emisje w tabeli oznaczono w megatonach CO₂ (Mt CO₂) i jako procent udziału w globalnych emisjach ze spalania paliw kopalnych i cementu w 2024 r.

W 2024 r. koncern Saudi Aramco – największy emitent – odpowiadał za emisję 1,7 mld ton CO2, z czego znaczna część pochodziła z eksportowanej ropy naftowej. Gdyby spółkę traktować jak państwo, zajmowałaby ona piąte miejsce na świecie pod względem emisji dwutlenku węgla – tuż za Rosją.

Produkcja paliw kopalnych przez ExxonMobil doprowadziła zaś do emisji 610 mln ton CO2. Oznaczałoby to dziewiąte miejsce na świecie, przed Koreą Południową.

Czytaj więcej

W kwietniu 2025 roku Donald Trump podpisał rozporządzenie dotyczące odbudowy wydobycia węgla w USA.

Emisje

Rekordowe emisje CO2 w 2025 roku. Stany Zjednoczone pod lupą analityków

Emisje na świecie powinny spadać, ale w 2025 roku urosły. Naukowcy alarmują: obecne tempo wzrostu...

Emisje znów rosną. Co z celami Porozumienia Paryskiego?

Naukowcy zauważają, że po chwilowym spadku emisji w okresie pandemii COVID-19 globalne spalanie paliw kopalnych ponownie zaczęło osiągać rekordowe wskaźniki. Tymczasem eksperci podkreślają, że aby zrealizować cel Porozumienia Paryskiego i ograniczyć wzrost temperatury do 1,5°C, emisje musiałyby spaść o 45 proc. do 2030 r.. Cel ten jest obecnie uznawany za niemożliwy do osiągnięcia. Jednocześnie naukowcy zwracają uwagę, że ograniczanie skali przekroczenia tego progu pozostaje kluczowe – każdy ułamek stopnia ocieplenia pogarsza bowiem skutki zmian klimatycznych dla społeczności na całym świecie.

Emmett Connaire z think tanku InfluenceMap, który kierował pracami nad raportem, zwraca uwagę na „postępujące zjawisko koncentracji emisji”. „Z każdym rokiem globalne emisje coraz bardziej koncentrują się w rękach kurczącej się grupy producentów o wysokiej emisji, podczas gdy całkowita produkcja nadal rośnie” – mówi.

Reklama

Na skalę problemu uwagę zwraca również Tzeporah Berman z Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative – organizacji dążącej do stworzenia traktatu, który zatrzyma ekspansję węgla, ropy i gazu oraz wymusi odejście od paliw kopalnych. „Ta najnowsza analiza wzmacnia brutalną rzeczywistość: potężna, skoncentrowana grupa korporacji paliw kopalnych nie tylko dominuje globalne emisje, ale aktywnie sabotuje działania na rzecz klimatu i osłabia ambicje rządów” – ocenia.

Czytaj więcej

Emisje

Irlandia nie zrealizuje celów klimatycznych. W tle gigantyczna kara finansowa

Irlandii grozi ogromna kara za niewywiązanie się z celów redukcji emisji gazów cieplarnianych do...

„Dane Carbon Majors pokazują, że najwięksi emitenci stoją po złej stronie historii”

Eksperci podkreślają, że aby utrzymać wzrost temperatury na poziomie 1,5 stopnia Celsjusza globalne emisje muszą jak najszybciej spaść. Tymczasem dane pokazują, że wciąż rosną, wpływając na ekstremalne zjawiska pogodowe, które zagrażają życiu ludzi i gospodarkom na całym świecie.

„Najnowsze dane Carbon Majors po raz kolejny pokazują, że najwięksi emitenci stoją po złej stronie historii” – mówi Christiana Figueres, była sekretarz wykonawcza Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu. Jak dodaje, mimo że globalne inwestycje w czystą energię są niemal dwukrotnie wyższe niż inwestycje w paliwa kopalne, najwięksi producenci nadal trzymają się przestarzałych i zanieczyszczających produktów.

Firmy paliwowe odpowiedzialne za największe emisje poproszone zostały o skomentowanie danych z raportu. Koncern Saudi Aramco odmówił komentarza w sprawie raportu, zaś ExxonMobil nie odpowiedział na prośbę o stanowisko.

Raport Carbon Majors jest bardzo istotny – dane z niego wielokrotnie używane już były bowiem między innymi jako dowody w sprawach sądowych dotyczących klimatu. W stanach Nowy Jork i Vermont w USA dokument przyczynił się między innymi do uchwalenia ustaw wzywających firmy paliwowe do rekompensowania szkód klimatycznych. Organizacje walczące ze zmianami klimatu rozważają także, czy wykorzystać pochodzące z raportu dane jako podstawę do wniesienia potencjalnych zarzutów karnych przeciwko kierownictwu firm paliwowych.