Chiny przekraczają „klimatyczny rubikon”. Spór ekspertów o politykę Pekinu

Dane na temat bieżącego bilansu emisji za Wielkim Murem opracował ośrodek Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) na potrzeby portalu Carbon Brief. Z analizy tej wynika, że po raz pierwszy poziom wyemitowanych w ciągu roku gazów przestał rosnąć: w ciągu ostatnich niemalże dwóch lat (21 miesięcy) utrzymywały się te same wartości lub odnotowano – niewielkie, ale zawsze – spadki. Na dodatek procesy te zachodziły przy jednoczesnym wzroście popytu na energię.

Analitycy wskazują, że spadki emisji zostały odnotowane w niemal wszystkich dużych sektorach gospodarki. Jedyny wyjątek to przemysł chemiczny, gdzie zarejestrowany skokowy wręcz wzrost emisji, co wynikało z uruchomienia nowych fabryk, dla których źródłem energii były surowce kopalne – węgiel lub ropa. Ten rynek w sporej mierze zredukował osiągnięcia Chińczyków: sumaryczny spadek emisji to 0,3 proc.

Rozbudowa a nie transformacja

Choć raport CREA odnotowały w entuzjastycznym tonie wszystkie duże zachodnie media, to z oceną tych danych warto się wstrzymać. Pekin przed laty zapowiedział, że do szczytu emisji chce dotrzeć do 2030 roku – i z jednej strony tamtejsze władze mogły się asekurować na wypadek, gdyby wcześniejszego terminu nie udało się dotrzymać, co pozwalałoby zachować twarz lub w obecnej sytuacji odtrąbić sukces. Ale też Chiny wciąż mają „pięć lat w zapasie”, kiedy mogą sobie pozwolić na potencjalny skok emisji.

Czytaj więcej

Klimat i ludzie

Europejczycy nieprzygotowani na zmiany klimatu. Badanie w 27 państwach

Ogólnoeuropejskie badanie opinii przeprowadzone w 27 państwach kontynentu pokazuje, że Europejczy...

To popchnęło duże i poważne redakcje do nagłówków w stylu „świat ma nowego lidera czystej transformacji” czy „polityki klimatycznej”, ale eksperci są sceptyczni i przestrzegają przed przedwczesnymi osądami. – Widzimy raczej dodawanie (źródeł energii – red.) niż ich transformację – mówił podczas dyskusji na Harvardzie Yasheng Huang, ekonomista z Massachusetts Institute of Technology. – Chiny budują alternatywne źródła energii na równi ze źródłami opartymi na paliwach kopalnych. W kategoriach śladu węglowego kraj ten wciąż emituje dwa razy więcej CO2 niż Europa i USA. Nie sądzę, żeby można tu było mówić o transformacji – dodawał.

Węgiel wciąż pozostaje kluczowym surowcem w Państwie Środka. Chiny odpowiadają – według danych instytucji takich jak Międzynarodowa Agencja Energii – za połowę globalnej konsumpcji węgla, w ostatnich dekadach dynamicznie rozwijały rodzimy sektor górniczy, a na dodatek importują znaczne ilości tego surowca, przede wszystkim z Australii. Można zakładać, że swoją politykę bezpieczeństwa energetycznego opierają obecnie na dwóch filarach – węglu i OZE.

Może to oznaczać, że w sytuacji, gdyby Pekin definitywnie postawił na OZE, chiński węgiel mógłby zalać globalne rynki. Ale biorąc pod uwagę obecne status quo za Wielkim Murem, bardziej prawdopodobny jest scenariusz, w którym węgiel będzie gromadzony jako swoista strategiczna rezerwa energetyczna, a oparte na węglu moce wytwórcze będą nieustannie pracować, choćby w symbolicznym wymiarze.

Zielony boom gospodarczy w Chinach

Ale to w sektorze czystych technologii – OZE, elektrycznych aut i innych – w coraz większej mierze znajduje się klucz do chińskiego wzrostu gospodarczego. Według analizy opublikowanej na początku lutego tamtejsze „zielone branże” w latach 2022-2025 niemal podwoiły swoją wartość, w 2025 r. „dołożyły” do chińskiego PKB ponad 2 biliony dolarów i umożliwiły osiągnięcie zapowiadanego przez władze w Pekinie wzrostu gospodarczego rzędu 5 proc. (bez nich wskaźnik ten sięgnąłby najwyżej 3,5 proc.). Jak podkreśla portal, rynek zielonych technologii w Chinach – gdyby był osobnym państwem – mógłby być ósmą gospodarką świata, o wielkości porównywalnej do Kanady czy Brazylii.

Czytaj więcej

Co2

Droższa wołowina i większe rachunki? Cena zmian w polityce klimatycznej

Unia Europejska zamiast dzielić i wstrzymywać rozwój poszczególnych polityki klimatycznych powinn...

Choć Zachód w tym samym czasie zaczął ostrzegać przed nadmiernym zalewem chińskich produktów z tego sektora – i idącym za tym uzależnieniem od tamtejszych technologii – to nie rosnący eksport nadaje impet zielonym branżom przemysłu. Chińskie firmy produkują przede wszystkim na potrzeby wewnętrznego, krajowego rynku. To dzięki temu popytowi „zielone” branże rozwijają się znacznie szybciej niż reszta gospodarki, w tempie sięgającym już 18 proc. w 2025 r. (rok wcześniej było to 12 proc.).