Warstwa ozonowa się regeneruje? Tak, ale mogą jej w tym przeszkodzić pożary

Jeszcze nie tak dawno naukowcy wskazywali, że jest szansa, iż warstwa ozonowa zregeneruje się do 2060 roku. Teraz okazuje się jednak, że nie powinniśmy być prawdopodobnie tak optymistyczni. Pochodzący z pożarów obszarów naturalnych dym może bowiem sprawić, że proces jej odbudowy zostanie spowolniony bądź nawet zatrzymany.

Publikacja: 15.03.2023 09:58

Warstwa ozonowa się regeneruje? Tak, ale mogą jej w tym przeszkodzić pożary

Foto: AdobeStock

Ze styczniowego raportu przygotowanego przez naukowców na zlecenie Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) wynikało, że poziom zawieszonych w powietrzu chemikaliów, które niszczą ozon, po raz pierwszy od lat spada. Naukowcy podkreślali, że pomoże to odbudować warstwę atmosfery, która chroni organizmy żyjące na ziemi przed szkodliwymi skutkami promieniowania ultrafioletowego słońca. W raporcie, który jest wydawany raz na cztery lata, ONZ stwierdziła, iż warstwa ozonowa wykazała poprawę i prawdopodobnie powróci do poziomu z 1980 roku w ciągu następnych kilku dekad.

Odbudowa warstwy ozonowej jest niezwykle ważna – zapobiega ona bowiem między innymi ekspozycji na światło ultrafioletowe, które powoduje u ludzi i zwierząt mnóstwo problemów zdrowotnych. Stosowanie przez ludzi substancji, które zubożają warstwę ozonową – między innymi chemikaliów – szkodzi barierze ochronnej, wywołując od lat niepokój naukowców.

Sytuacja polepszyła się między innymi dzięki działaniom podjętym w ramach protokołu montrealskiego z 1987 roku. Szacuje się, że przyczyniło się to do redukcji światowej konsumpcji substancji zubożających warstwę ozonową o około 98 proc. Naukowcy byli zdania, że dzięki podjętym działaniom warstwa ozonowa zregeneruje się do 2060 roku. Teraz okazuje się jednak, że przeszkodzić w tym procesie mogą pożary wywołane między innymi przez zmiany klimatu.

Czytaj więcej

Warstwa ozonowa się odbudowuje. To dobre wieści dla Ziemi

Pożary mogą zagrozić regeneracji warstwy ozonowej

Jak wynika z badania opublikowanego w magazynie naukowym „Nature”, jednym z czynników, który może zagrozić procesowi odbudowy warstwy ozonowej, są pożary obszarów naturalnych. Dym, który z nich pochodzi może sprawić, że proces odbudowy warstwy ozonowej Ziemi zostanie spowolniony bądź nawet zatrzymany – oceniają badacze. 

Dym pochodzący z pożarów ma na warstwę ozonową długotrwały, negatywny wpływ – jego cząsteczki znajdujące się w stratosferze zubażają warstwę przez ponad rok. Co więcej, z czasem stają się one coraz bardziej destrukcyjne. 

W raporcie z badania eksperci podali przykład pożarów, które miały miejsce w 2021 roku w Australii. Klęska żywiołowa objęła obszar 60 milionów akrów. Rok po walce z niszczycielskim żywiołem dziura ozonowa nad Antarktydą zaczęła się powiększać. Jak zaznacza Susan Solomon, ekspertka zajmująca się warstwą ozonową, „australijskie pożary były dzwonkiem alarmowym dla społeczności naukowej”. - Skutek pożarów lasów nie był wcześniej uwzględniany w prognozach odzyskiwania ozonu. Myślę, że efekt ten może zależeć od tego, czy pożary staną się częstsze i bardziej intensywne w miarę ocieplania się planety - dodała. 

Zdaniem ekspertów, jeśli wciąż dochodzić będzie do tak poważnych pożarów obszarów naturalnych, to proces odbudowy warstwy ozonowej Ziemi może zostać spowolniony bądź nawet całkowicie zatrzymany.                    

Chcąc zweryfikować zachodzące reakcje chemiczne, eksperci, korzystając z danych satelitarnych, przeanalizowali stan stratosfery nad Antarktydą w miesiącach następujących po pożarach Australii. Podczas badań zauważyli spadek chlorowodoru (HCl) w atmosferze oraz wzrost stężenia tlenku chloru. Eksperci jasno wskazali, że ich zdaniem spowodował to właśnie dymem z pożarów.

Wyniki badań są bardzo niepokojące przede wszystkim w dobie kryzysu klimatycznego. Jeśli nie nastąpi natychmiastowa i radykalna redukcja emisji gazów cieplarnianych, szansa na ograniczenie globalnego ocieplenia do blisko 1,5 st. C lub nawet 2 st. będzie bowiem już poza zasięgiem. Przy globalnym ociepleniu o 1,5 st. C będą narastały fale upałów, a co za tym idzie – pożary będą coraz częstszym zjawiskiem.

Ze styczniowego raportu przygotowanego przez naukowców na zlecenie Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) wynikało, że poziom zawieszonych w powietrzu chemikaliów, które niszczą ozon, po raz pierwszy od lat spada. Naukowcy podkreślali, że pomoże to odbudować warstwę atmosfery, która chroni organizmy żyjące na ziemi przed szkodliwymi skutkami promieniowania ultrafioletowego słońca. W raporcie, który jest wydawany raz na cztery lata, ONZ stwierdziła, iż warstwa ozonowa wykazała poprawę i prawdopodobnie powróci do poziomu z 1980 roku w ciągu następnych kilku dekad.

Pozostało 86% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Planeta
El Niño zanika. Eksperci: to cisza przed burzą. „Rekordowy sezon huraganów”
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Planeta
Dzień Ziemi 2024: świat przegrywa walkę z plastikiem. Zatrważające dane
Planeta
Groźne dla klimatu gazy wciąż przemycane do Europy. Można je kupić w internecie
Planeta
Za nami wyjątkowo ciepły marzec. W Polsce padł kolejny rekord – upał jak latem
Planeta
Zmiany klimatyczne i zanieczyszczenie plastikiem napędzają się wzajemnie