Morze Aralskie się odradza. Eksperci z Kazachstanu: Poziom wody w górę

Skąd poprawa sytuacji? Eksperci wskazują na wieloletnie działania. Kluczowe znaczenie miała między innymi odbudowa tamy Kokaral, która rozpoczęła się w 2022 r.. Ma ona zapewnić bardziej stabilne dostawy wody do północnej części akwenu. Planowane jest także dalsze wzmocnienie infrastruktury, której celem jest utrwalenie dotychczasowych efektów działań ochronnych. Istotną rolę w procesie odbudowy Morza Aralskiego odegrało także porozumienie regionalne podpisane przez ministrów zasobów wodnych Uzbekistanu, Tadżykistanu, Kirgistanu oraz Kazachstanu. Umowa zawarta została podczas spotkania przedstawicieli państw i zakłada równy podział dopływu wody między kraje regionu.

Projekt ratunkowy – realizowany przez władze Kazachstanu m.in. przy wsparciu Banku Światowego – koncentrował się wcześniej na trzech kluczowych obszarach: zwiększaniu objętości i efektywności gromadzenia wody w Jeziorze Północnoaralskim, usprawnieniu zarządzania zasobami wodnymi oraz rozwoju rybołówstwa, ekoturystyki i poprawie stanu ekologicznego regionu. Ministerstwo Zasobów Wodnych Kazachstanu podkreślało, że w wyniku realizacji pierwszej fazy projektu zasolenie wody zmniejszyło się niemal czterokrotnie, a roczna wielkość połowów ryb wzrosła do ośmiu tysięcy ton. Już wtedy był to duży sukces. W

Dlaczego Morze Aralskie zaczęło wysychać? Polityka ZSRR i przekleństwo bawełny

Morze Aralskie to bezodpływowe, reliktowe, słone jezioro leżące w Kazachstanie i Uzbekistanie. Zaczęło ono wysychać między innymi w wyniku działalności człowieka. 

Akwen jeszcze w latach 60. ubiegłego wieku był czwartym pod względem powierzchni jeziorem na Ziemi. Z powodu odprowadzania wody w celach irygacyjnych w czasach ZSRR, związanych z planami rozwoju upraw bawełny na terenie dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu, powierzchnia Morza Aralskiego zaczęło się jednak zmniejszać. Szacuje się, że początkowo rocznie poziom wody obniżał się o 20 centymetrów, a z każdą dekadą coraz bardziej – aż do 90 cm. 

Czytaj więcej

Susza

Jeziora na świecie wysychają. Tracą gigantyczne ilości wody

Z badania opublikowanego z czasopiśmie naukowym "Science" wynika, że ponad połowa największych je...

Eksperci podkreślają, że pod koniec lat 80. XX wieku poziom wody w akwenie spadł na tyle, że jezioro podzieliło się, a blisko 90 proc. jego powierzchni z czasem zniknęło. W 1987 r. brzeg akwenu znajdował się już tylko 40 m nad poziomem morza, a jezioro podzieliło się na trzy zbiorniki. Jezioro Północnoaralskie, leżące na terenie Kazachstanu, otrzymywało wystarczającą ilość wody, aby ustabilizować poziom na wysokości 40 m z okresowymi spadkami. Z kolei Jezioro Południowoaralskie stale się kurczyło, ponieważ rzeka Amu-daria dostarczała mniej wody niż z niego odparowywało. W 2023 r. eksperci szacowali, że zostało ledwie 10 proc. dawnej powierzchni akwenu.