– Jestem już trzeci raz na szczycie. Bardzo ciekawe tematy, dobre debaty, ogromna oglądalność, w kraju i za granicą. To pokazuje, że te tematy są ważne bez względu, jak często o nich rozmawiamy – mówiła minister klimatu i środowiska Anna Moskwa, rozpoczynając drugi dzień szczytu klimatycznego TOGETAIR.

Sprawiedliwa transformacja wymaga nowych technologii, nowych łańcuchów dostaw i nowych ścieżek dla biznesu. Czy program zeroemisyjny jest realistyczny, czy ryzykowny? W jaki sposób Europa może dojść do zerowej emisji i redukcji CO2? – na te pytania starali się odpowiedzieć uczestnicy panelu międzynarodowego. Judita Liukaitytė-Kukienė z litewskiego Ministerstwa Środowiska zwracała uwagę, że rosyjska inwazja na Ukrainę wpłynęła na litewską politykę energetyczną. Yvon Slingenberg, dyrektor w DG Climate Action, w swoim wystąpieniu podkreśliła potrzebę szybkiego przejścia na bezemisyjność, żeby nie polegać na ropie i gazie z Rosji. Christian Stenberg z duńskiego Ministerstwa Klimatu i Energii przyrównał sytuację Polski do sytuacji Danii kilka dekad temu. – W latach 90. XX wieku Dania była uzależniona od energii generowanej z węgla, a obecnie już 75–80 proc. energii pochodzi z OZE – mówił. Jako czynniki konieczne do transformacji wskazał poparcie społeczeństwa dla idei zmiany, a także konieczność wzrostu gospodarczego dla utrzymania zielonego kursu.

Anamaria Stroia-Tilley z Deloitte Romania stwierdziła w swoim wystąpieniu, że biznes w jej kraju jest coraz bardziej zainteresowany dekarbonizacją. Największe starania w tym zakresie obejmują branżę energetyczną, cementową, stalową, a także rolnictwo i budownictwo. Następnie głos zabrała Dominika Bettman, dyrektor generalna w Microsofcie. – Gospodarka cyfrowa jest lewarem wszelkich wysiłków, jakie są podejmowane w kierunku niskoemisyjności i neutralności klimatycznej – podkreśliła. Po niej głos zabrał Adam Czyżewski, główny ekonomista w PKN Orlen. W jego opinii w drodze do zeroemisyjności należy zmienić sposób myślenia o posiadaniu środków transportu i konsumpcji. Podkreślił również wagę technologii pochłaniania CO2. Grzegorz Słomkowski, członek zarządu PAIH, odniósł się do bieżącego kryzysu i perspektyw transformacji. Na zakończenie wypowiedział się Michal Kiča ze słowackiego Ministerstwa Środowiska. – Słowacja zrealizowała swoje cele na rok 2022 – zapewnił. Apelował również o utrzymanie celów przedstawionych w pakiecie Fit for 55.

O tym, że nie możemy już uciec od zielonej transformacji, o znaczeniu współpracy oraz o roli świata cyfrowego we wspieraniu działań na rzecz klimatu i środowiska rozmawiano podczas debaty dotyczącej nowych technologii, wyzwań, kompetencji i szans. Debatowano między innymi o tym, jak biznes może wykorzystać politykę klimatyczną.

Dominika Fox-Matulewicz z American Chamber of Commerce podkreśliła rolę amerykańskiego biznesu oraz samej zielonej transformacji w rozwoju gospodarki. Paweł Jakubik z Microsoft zauważył, że pandemia koronawirusa wstrzymała prędkość zielonej transformacji. Zwracał uwagę na rolę świata cyfrowego w zielonej transformacji i działaniach przedsiębiorców na rzecz klimatu i środowiska. Adam Żelezik, dyrektor Biura Inicjatyw Strategicznych w BGK, opowiedział o realizowanej obecnie inicjatywie 3W: woda, wodór węgiel. – Zmiany klimatyczne możemy zatrzymać nie tylko poprzez ograniczenie się, ale poprzez ukierunkowania naszych działań w taki sposób, aby np. utrzymać przewagę gospodarczą i jednocześnie wpłynąć pozytywnie na klimat – stwierdził Żelezik. Zwrócił też uwagę na rolę integracji środowiska biznesu, nauki oraz sektora publicznego.

Dyrektor NCBR Remigiusz Kopoczek wypowiedział się podczas otwarcia 2. dnia Szczytu na temat nowoczesnych projektów proekologicznych zgłaszanych do NCBR.

- W Narodowym Centrum Badań i Rozwoju przygotowujemy właśnie takie technologie. Myślę tu w pierwszym rzędzie o dziewięciu dużych przedsięwzięciach badawczych wspierających strategię Zielonego Ładu, a realizowanych przez polskich przedsiębiorców i naukowców dzięki finansowaniu z Funduszy Europejskich w ramach Programu Inteligentny Rozwój. I dodał: Technologie takie jak: biogazownie, pompy ciepła, ciepłownie i elektrociepłownie oparte na OZE, magazyny energii zintegrowane z OZE, domy oszczędne energetycznie – są niezbędne dla przyszłości Polski i Europy.

– Słyszeliśmy, że ekologia i ekonomia to dwie strony tej samej monety – mówił Piotr Dardziński, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz. – Wyzwaniem jest to, by finansując badania i dbając o środowisko, czynić to rentownym rynkowo. Najlepiej dla zielonej transformacji byłoby, gdybyśmy potrafili ten proces zorganizować tak, aby nikogo nie wykluczyć. Aby ci, którzy dzisiaj są niegotowi na wyzwania, mieli czas, aby się do nich dostosować – przekonywał.