Reklama

Produkty spożywcze drożeją z powodu zmian klimatu. Wyniki globalnego badania

Zmiany klimatyczne i towarzyszące im ekstremalne zjawiska pogodowe doprowadziły do gwałtownego wzrostu cen podstawowych produktów spożywczych na całym świecie – wynika z nowego badania opublikowanego w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Environmental Research Letters”. Eksperci ostrzegają, że zjawisko to niesie ze sobą konsekwencje społeczne, zdrowotne i gospodarcze.

Publikacja: 30.07.2025 05:00

Badanie przeprowadzono w 18 krajach. Dotyczyło 16 epizodów nagłych wzrostów cen żywności.

Badanie przeprowadzono w 18 krajach. Dotyczyło 16 epizodów nagłych wzrostów cen żywności.

Foto: BartekMagierowski/stock.adobe.com

Badanie, którego głównym autorem jest Maximillian Kotz z publicznego centrum badawczego Barcelona Supercomputer Center, wskazuje, że ceny wielu artykułów spożywczych – od kalifornijskich warzyw po brazylijską kawę – w ostatnich latach znacznie wzrosły na skutek warunków pogodowych. Naukowcy wskazują, że wzrosty cen były „tak ekstremalne, że przekroczyły wszelkie historyczne precedensy sprzed 2020 roku”.

Czytaj więcej

Kartki na mięso i paliwo powstrzymają zmiany klimatu? Wyniki globalnego sondażu

Ceny produktów spożywczych rosną z powodu zmian klimatu 

Autorzy najnowszego badania prześledzili 16 epizodów nagłych i krótkotrwałych wzrostów cen żywności odnotowanych w latach  2022–2024 w 18 państwach. Jak wskazują naukowcy, wzrosty cen, które przeanalizowali, były wynikiem skrajnych zjawisk pogodowych – takich jak fale upałów, susze oraz intensywne opady.

W badaniu zauważono między innymi, że w listopadzie 2022 roku ceny warzyw w amerykańskich stanach Kalifornia i Arizona wzrosły o 80 procent w porównaniu do roku poprzedniego. Był to bezpośredni skutek ekstremalnych upałów i niedoboru wody latem. Podobnie było w Korei Południowej, gdzie we wrześniu 2023 roku, po fali upałów w sierpniu, ceny kapusty – jednego z podstawowych produktów tamtejszej kuchni – były o 70 proc. wyższe.

W Meksyku – który doświadczył jednej z najpoważniejszych susz w ostatniej dekadzie – ceny owoców i warzyw wzrosły zaś w styczniu 2024 roku o 20 proc. We wrześniu tego samego roku, po rekordowej fali upałów – drugiej tak poważnej od czasu rozpoczęcia regionalnych pomiarów w 1946 roku – ceny ryżu w Japonii skoczyły natomiast o 48 proc. Sytuacja niełatwa była także w Europie – w wyniku przedłużającej się suszy w latach 2022–2023 w Hiszpanii i we Włoszech, ceny oliwy wzrosły o 50 proc.

Reklama
Reklama

Eksperci zauważyli, że ekstremalne warunki pogodowe szczególnie dramatycznie odbiły się na Ghanie i Wybrzeżu Kości Słoniowej, które odpowiadają za niemal 60 proc. światowej produkcji kakao. Fala upałów na początku 2024 roku – podczas której temperatura była wyższa aż o 4 stopnie Celsjusza z powodu zmian klimatu – doprowadziła w kwietniu 2024 roku do wzrostu cen tego produktu aż o 280 proc.

Czytaj więcej

Grzegorz Brodziak: Mamy dylemat: żywność czy klimat

Zmiany klimatu i ceny w sklepach. Nowe badanie

Autorzy badania podkreślają, że zdrowa żywność już teraz jest dużo droższa, a wzrost cen może sprawić, że uboższe gospodarstwa domowe zaczną jeszcze bardziej ograniczać spożycie owoców i warzyw. Jak wskazano w raporcie, może to prowadzić do „efektu domina” – w konsekwencji coraz częstsze będą przypadki niedożywienia, cukrzycy typu 2 czy chorób serca. Ekstremalne warunki pogodowe, podnosząc ceny żywności, mogą także wzmagać ogólną inflację, co z kolei grozi niepokojami politycznymi i społecznymi.

„Dopóki nie osiągniemy zerowych emisji netto, ekstremalne zjawiska pogodowe będą się nasilać – a już teraz niszczą plony i podnoszą ceny żywności na całym świecie” – wskazuje w komunikacie prasowym Maximillian Kotz, autor badania. „Ludzie to zauważają – rosnące ceny żywności są na drugim miejscu wśród skutków zmian klimatu, które dostrzegają w swoim życiu, zaraz po samych upałach” – dodaje. 

Wyniki badania spotkały się z dużym zainteresowaniem w środowisku naukowym. Prof. Tim Benton – ekolog z Uniwersytetu w Leeds, który nie wchodził w skład zespołu badawczego – zaznacza, że „braki w dostawach nieuchronnie wpływają na rynki, windując ceny dla konsumentów”. „Niestety, sytuacja pogarsza się w coraz bardziej napiętym i pełnym konfliktów świecie, gdzie handel międzynarodowy już teraz jest pod presją” – podkreśla. „Patrząc w przyszłość, coraz częściej stajemy wobec świata, w którym niestabilność stanie się normą, co doprowadzi do permanentnego kryzysu kosztów życia. Im dłużej będziemy odwlekać zdecydowane działania wobec zmian klimatycznych, tym bardziej odczujemy ich skutki” – dodaje. 

Publikacja badania zbiegła się z przygotowaniami do konferencji UN Food Systems Summit Stocktake, która odbędzie się w niedzielę w Addis Abebie w Etiopii. Światowi liderzy będą podczas wydarzenia dyskutować między innymi o zagrożeniach dla globalnego systemu żywnościowego w kontekście coraz silniejszego wpływu zmian klimatycznych.

Na talerzu
Żywność staje się bardziej kaloryczna, ale mniej odżywcza. Spada ilość białka
Na talerzu
Pozew przeciw producentom żywności przetworzonej. „Jedzenie szkodliwe dla ludzi”
Na talerzu
Marnowanie żywności w UE. Jak Polska wypada na tle innych państw Unii?
Na talerzu
Wątpliwości wokół spożywania białka z owadów. Badacze wskazują na zagrożenia
Na talerzu
Dynie na Halloween to rosnący problem. Eksperci o skali marnowania żywności
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama