Zmiany klimatu postępują coraz szybciej, a naukowcy od lat powtarzają, że konieczne są niezwłoczne i zdecydowane działania w celu uniknięcia najgorszych scenariuszy kryzysu klimatycznego. I mimo że konsekwencje zmian klimatu dotykają wszystkich, to istnieją grupy, które sterują narracją tak, aby opóźnić działania na rzecz klimatu.Zdaniem ekspertów to przede wszystkim przedstawiciele przemysłu naftowego, konserwatywni politycy oraz kraje, takie jak Rosja.
Dezinformacja klimatyczna. Rosja, prawica, koncerny paliwowe
Według najnowszych ustaleń naukowców z Międzynarodowego Panelu ds. Środowiska Informacyjnego (IPIE), wśród głównych winowajców należy wskazać firmy z branży paliw kopalnych, prawicowych polityków oraz niektóre kraje, z Rosją na czele. Zaprzeczając potwierdzonym przez naukę faktom na temat zmian klimatu oraz siejąc w społeczeństwie wątpliwości co do proponowanych rozwiązań, podmioty te starają się wzbudzić nieufność wobec rządów oraz doprowadzić do opóźnienia wdrożenia koniecznych działań klimatycznych. W badaniu przeanalizowano 300 badań dotyczących dezinformacji klimatycznej z ostatniej dekady.
Czytaj więcej
W obliczu coraz częstszych i bardziej intensywnych fal upałów, w wielu krajach Unii Europejskiej klimatyzacja staje się nie tyle luksusem, co konie...
Jako „kluczowego influencera” dezinformacji klimatycznej naukowcy wskazali amerykańskiego prezydenta Donalda Trumpa, podkreślając, że jego „błędy logiczne, bezpodstawne twierdzenia i wybiórcze traktowanie ustaleń były masowo przekazywane dalej przez innych użytkowników”. Ustalono też, że niemal co czwarty wpis na portalu X (dawny Twitter), dotyczący wycofania Stanów Zjednoczonych z porozumienia paryskiego, był wygenerowany przez konta botów. Naukowcy zauważyli też, że w ubiegłym roku wśród członków Kongresu USA, którzy negowali zmianę klimatu, wszyscy reprezentowali Partię Republikańską. Jedynie 14 proc. ich wyborców deklaruje poczucie zagrożenia w związku z kryzysem klimatycznym.
Wśród partii, które intensywnie promują treści dezinformacyjne, naukowcy wskazali też hiszpańską partię Vox i niemiecką AfD.
Komu zależy na wspieraniu dezinformacji klimatycznej?
W analizie opisano też działalność branży paliw kopalnych, która z jednej strony zaprzeczała zmianom klimatu oraz swojej roli w ich pogłębianiu, a z drugiej starała się pozorować wdrażanie zrównoważonych rozwiązań i wytyczanie realnych celów klimatycznych, mających doprowadzić do redukcji emisji. Naukowcy zwrócili też uwagę na fakt, że w ciągu ostatniej dekady branża naftowa współpracowała z państwami oraz podmiotami politycznymi, aby zaprzeczać kolejnym dowodom naukowym. Poza branżą kopalną dezinformację klimatyczną rozpowszechniały również inne sektory, m.in. mięsny i mleczarski, lotniczy czy turystyczny.
Jedną z ostatnich głośnych spraw dotyczących rozsiewania nieprawdziwych informacji dotyczących klimatu, aby opóźnić działania rządu, była krytyka odnawialnych źródeł energii w wyniku awarii systemu energetycznego w Hiszpanii i Portugalii 28 kwietnia. Na portalach społecznościowych wpisy jednoznacznie wskazywały OZE jako winowajców, choć hiszpański rząd oświadczył, że za awarię odpowiadali krajowy operator sieci elektroenergetycznej i prywatne firmy energetyczne, a jej przyczyną był brak możliwości kontrolowania napięcia w sieci.
– Dezinformacja dotycząca klimatu jest wzmacniana przez instytucje, które mają władzę kształtowania narracji i tłumienia niewygodnych prawd. Dopóki te podmioty będą manipulować przepływem informacji, perspektywy skutecznych i sprawiedliwych działań na rzecz klimatu pozostaną niebezpiecznie poza zasięgiem. – uważa Ece Elbeyi, konsultantka naukowa w Międzynarodowym Panelu ds. Środowiska Informacyjnego (IPIE) i główna autorka raportu.
