Mrówka ognista (Solenopsis invicta), nazywana też ogniową, to gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae. Gatunek ten pierwotnie ograniczony był jedynie do Ameryki Południowej, lecz w latach 30. XX wieku pojawił się w Stanach Zjednoczonych, stając się gatunkiem inwazyjnym. Rozprzestrzenił się na teren Meksyku, Australii, Tajwanu, Chin i Filipin, tworząc tam populacje wyspowe. Szacuje się, że rocznie w USA gatunek ten powoduje straty wyceniane na sześć miliardów dolarów. Dotychczas jedynym krajem, któremu udało się go wytępić, jest Nowa Zelandia.
Mrówki z gatunku Solenopsis invicta powodują bolesne użądlenia. Ból podobny jest do oparzenia – stąd nazwa zwyczajowa owadów. Mrówki te niszczą jednak także uprawy oraz zagrażają lokalnej faunie i florze. Mogą też gnieździć się w urządzeniach elektrycznych i powodować ich awarie.
Tam, gdzie pojawia się ten gatunek, powoduje zmiany w populacjach – na przykład jaszczurek żywiących się mrówkami, które przez mrówkę ogniową zostają wyparte. Zmniejszają one bioróżnorodność poprzez konkurowanie w zdobywaniu pożywienia i zabijanie. Mogą atakować i zabijać żaby, jaszczurki, a nawet małe ssaki. Na terenie Stanów Zjednoczonych i Meksyku mrówka ognista wyewoluowała w poliginiczną i polikaliczną populację, co spowodowało dominację tego gatunku na wielu terenach i likwidację wszelkiej konkurencji.
Czytaj więcej
Globalne ocieplenie sprawia, że bobry przemieszczają się coraz dalej na północ. Okazuje się, że budowane przez nie tamy mogą stanowić problem dla ś...
Mrówki ogniste wykrywano już wcześniej w produktach importowanych z zagranicy do Hiszpanii, Finlandii czy Holandii. Dotychczas jednak nie było dowodów potwierdzających ich stałą obecność w Europie. Badacze ostrzegają, że choć na razie owady pojawiły się we Włoszech, to mogą one rozprzestrzenić się także w innych miejscach kontynentu.
Jak powiedział w rozmowie z brytyjskim dziennikiem „The Guardian” kierujący badaniem Mattia Menchetti z Instytutu Biologii Ewolucyjnej w Barcelonie, „Solenopsis invicta to jeden z najbardziej inwazyjnych gatunków”. - Mogą się rozprzestrzenić zatrważająco szybko. Znalezienie tego gatunku we Włoszech było wielką niespodzianką, ale wiedzieliśmy, że ten dzień nadejdzie - zaznaczył.
Czytaj więcej
We Francji zastrzelono samicę ostrygojada – niezwykle rzadkiego gatunku ptaka. W Polsce gniazduje łącznie jedynie 40 par tych zwierząt.
Klimat im sprzyja
Z analizy genetycznej badaczy wynika, że mrówki znalezione na Sycylii prawdopodobnie przybyły tam z USA bądź Chin. Eksperci są zdania, że w obecnych warunkach klimatycznych mrówki ogniste mogłyby zadomowić się aż na około 7 proc. obszaru Europy, w tym w połowie europejskich miast – między innymi w Barcelonie, Rzymie, Paryżu czy Londynie. Badacze ostrzegają, że dalsze ocieplenie klimatu może sprzyjać ich rozprzestrzenianiu.
- Skoordynowane wysiłki na rzecz wczesnego wykrywania i szybkiej reakcji w regionie są niezbędne, aby skutecznie zarządzać tym nowym zagrożeniem, zanim rozprzestrzeni się ono w niekontrolowany sposób - ostrzega Roger Vila, główny badacz w laboratorium Butterfly Diversity and Evolution Lab w Instytucie Biologii Ewolucyjnej, który kierował badaniem.
Eksperci zauważają, że inwazyjne gatunki mrówek łatwo rozprzestrzeniają się na produktach importowanych z zagranicy. - To otwarte drzwi dla obcych gatunków. Powszechne są obawy dotyczące tych nierodzimych, inwazyjnych gatunków mrówek. Mrówki ogniste to jeden z tych nielicznych, które są o krok od tego, by przedostać się do Europy - mówi entomolog z organizacji Buglife. - Możemy coś zrobić, by powstrzymać ich napływ, ale gdy już się pojawią, to bardzo trudno będzie je wyplenić. Mrówki słyną z tego, że potrafią szybko się rozprzestrzeniać - dodał.
