Raport „Stan Klimatu w Europie 2025” (ESOTC), przygotowany przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przy wykorzystaniu usług Copernicus Climate Change Service oraz Światową Organizację Meteorologiczną (WMO), jednoznacznie wskazuje na postępujące ocieplenie klimatu w Europie.
Eksperci podkreślają, że jego skutkiem są między innymi rekordowe fale upałów, rozległe pożary lasów oraz szybkie topnienie lodowców i utrata pokrywy śnieżnej. Zwracają też uwagę na ekstremalne temperatury oceanów i narastające susze, które – jak wskazują – „poważnie zagrażają bioróżnorodności i stabilności ekosystemów od Morza Śródziemnego po Arktykę”.
Czytaj więcej
Zespół naukowców z austriackiego Uniwersytetu w Grazu opracował komputerowy model analizy zagrożeń wynikających ze zmian klimatycznych, a także odd...
Europa rekordowo szybko się ociepla
Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że w 2025 r. co najmniej 95 proc. powierzchni Europy doświadczyło temperatur rocznych powyżej średniej. Jednocześnie odnotowano rekordowo niską liczbę dni określanych jako „stres zimna”, a minimalne temperatury przez większość roku utrzymywały się powyżej normy. Eksperci zaznaczają, że potwierdza to trend systematycznego ocieplania się klimatu, który wpływa zarówno na warunki życia ludzi, jak i funkcjonowanie środowiska naturalnego.
Badacze podkreślają, że jednym z najpoważniejszych problemów jest wciąż rosnąca presja na zasoby wodne. Aż 70 proc. europejskich rzek miało przepływy poniżej średniej, a w maju 2025 r. susza objęła aż 53 proc. powierzchni kontynentu. Autorzy raportu zaznaczają także, że 2025 r. był jednym z trzech najsuchszych lat pod względem wilgotności gleby od od 1992 r., co wskazuje na pogłębiający się kryzys hydrologiczny.
W marcu 2025 r. pokrywa śnieżna w Europie była też o około 31 proc. niższa od średniej, co stanowi trzeci najniższy wynik od początku pomiarów w 1983 r..
Jednocześnie znacząco wzrosło ryzyko pożarów lasów – w ubiegłym roku spaleniu uległo ponad milion hektarów, co jest rekordowym wynikiem. Najbardziej ucierpiała Hiszpania, jednak – jak podkreślają eksperci – również Niemcy odnotowały rekordowe emisje związane z pożarami, co pokazuje rosnące zagrożenie także w Europie Środkowej.
Raport nie jest jednak jednoznacznie negatywny – wskazuje bowiem na pozytywne zmiany w sektorze energetycznym. W 2025 r. odnawialne źródła energii odpowiadały za 46,4 proc. produkcji energii elektrycznej w Europie, a energia słoneczna osiągnęła rekordowy udział. Autorzy raportu przypominają przy tym, że rozwój OZE stanowi kluczowy element adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych.
Czytaj więcej
Naukowcy z Imperial College London i London School of Hygiene & Tropical Medicine ustalili, że zmiany klimatu i będące ich efektem fale upałów, któ...
Raport: Zmiany klimatu mają wpływ na Polskę
Raport ESOTC pokazuje, że zmiany klimatyczne wyraźnie wpływają również na Polskę. Od 2020 r. zmniejsza się obszar naszego kraju, na którym zimą występuje co najmniej 14 kolejnych dni z mrozem. W wielu regionach odnotowano także mniej dni z „silnym” stresem zimna. Liczba dni ze śniegiem była niższa niż przeciętnie, a największe odchylenia w tym zakresie obserwowano w Europie Wschodniej – wskazują badacze.
Naukowcy zaznaczają, że w niektórych częściach Polski w ubiegłym roku panowały warunki znacznie bardziej suche niż przeciętnie, co wpisuje się w szerszy trend obejmujący Europę Środkową, Wschodnią i Północno-Zachodnią. Roczne przepływy w wielu polskich rzekach były niższe niż średnia, a od lutego dominowały wartości poniżej normy, utrzymujące się do końca roku. Deficyty wodne były szczególnie widoczne w naszej części Europy.
W 2025 r. znaczna część Polski odnotowała temperatury roczne powyżej średniej, co jest zgodne z trendem obserwowanym na niemal całym kontynencie. Jednocześnie w niektórych regionach kraju liczba dni z „silnym” stresem cieplnym była niższa niż przeciętnie, co odróżnia Polskę od 41 proc. obszaru Europy, gdzie takich dni było więcej.
Autorzy raportu zwracają również uwagę na rosnący potencjał energii słonecznej w Polsce. W ubiegłym roku był on powyżej średniej, a czas nasłonecznienia i promieniowanie słoneczne powierzchniowe znacznie przekraczały średnią w Europie Środkowej, Wschodniej i Północno-Zachodniej, a także w niektórych częściach Morza Śródziemnego.
Eksperci wyjaśniają, że czas nasłonecznienia i promieniowanie słoneczne powierzchniowe były wyższe niż średnia w niektórych częściach Polski, co pokrywa się z wynikami całej Europy, gdzie czas nasłonecznienia był o 5 proc. wyższy niż średnia. W niektórych regionach naszego kraju zachmurzenie było niższe niż średnia, co pokrywa się również z wynikami Europy, gdzie odnotowano ujemną anomalię na poziomie około 3 proc.
O ile z energią słoneczną jest dobrze, o tyle w niektórych częściach Polski potencjał wiatru lądowego był poniżej średniej. To także pokrywa się jednak z wynikami całej Europy – generalnie był on poniżej średniej na całym kontynencie.
Czytaj więcej
Koniec lata to okres podsumowań – powrót z urlopów skłania do porządkowania wspomnień i przygotowań do jesieni. W roku 2025 bilans ten nabiera jedn...
Europa: Rosną wyzwania klimatyczne
Przygotowany przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) raport „Stan Klimatu w Europie 2025” jednoznacznie pokazuje, że zmiany klimatyczne w Europie przybierają na sile i mają wielowymiarowy charakter – od wzrostu temperatur, przez susze i kryzys wodny, po zwiększone ryzyko pożarów.
Eksperci wskazują, że rozwój odnawialnych źródeł energii może stanowić istotny element odpowiedzi na te wyzwania. Skala problemu wymaga jednak dalszych – dość pilnych – działań adaptacyjnych i systemowych.
