Zła jakość powietrza każdego roku przyczynia się do ogromnej ilości zachorowań oraz zgonów na całym świecie. Według szóstej edycji raportu „Stan Globalnego Powietrza”, zanieczyszczenia powietrza w 2023 r. doprowadziły do 7,9 mln zgonów na świecie, z czego najwięcej w krajach o niskich i średnich dochodach. Wynika to zarówno z gorszej jakości powietrza w tych państwach, jak i ograniczonego dostępu do opieki zdrowotnej. Jak wynika z analizy, aż 36 proc. światowej populacji jest narażone na poziom zanieczyszczenia PM2,5 przekraczający najmniej rygorystyczny cel przejściowy 35 μg/m3.
Zanieczyszczenie powietrza na świecie. Nowy raport
Naukowcy ze Sztokholmskiego Instytutu Środowiska (SEI) na Uniwersytecie w Yorku w Wielkiej Brytanii przyjrzeli się temu zagadnieniu i doszli do wniosku, że ograniczenie szkodliwych emisji, choć kluczowe, nie wystarczy, aby zredukować liczbę zgonów spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza.
Autorzy badania ustalili, że w latach 1990–2019 globalny wskaźnik śmiertelności z powodu zanieczyszczenia powietrza spadł o 45 proc. Aż 52 proc. tego spadku było wynikiem zmniejszenia podatności na zagrożenia, szczególnie poprzez zapewnienie lepszego dostępu do opieki zdrowotnej oraz zmniejszenia ubóstwa. Odnotowano również spory spadek globalnego wskaźnika ubóstwa – z 45 proc. w 1990 r., do 21 proc. w 2019 roku.
Bez tych działań w 2019 r. w wyniku oddychania fatalnym powietrzem zmarłoby dodatkowe 1,7 mln osób. I choć walka o czyste powietrze jest koniecznością, zarówno w kontekście zmian klimatycznych, jak i poprawy zdrowia publicznego, nie można na tym poprzestać.
W latach 1990–2019 podobny spadek narażenia na zanieczyszczenie powietrza odnotowano zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej. W tym samym czasie w Europie odnotowano jednak niemal dwukrotnie większy spadek związanej z nim śmiertelności, co potwierdza większy postęp w zakresie poprawy jakości życia oraz poprawy dostępu do opieki medycznej.
Jakość powietrza: W Europie coraz lepiej
Jak przyznał główny autor badania, Chris Malley, „włączenie usprawnień w opiece zdrowotnej i redukcji ubóstwa do strategii jakości powietrza jest niezbędnym narzędziem ochrony najbardziej narażonych populacji świata przed śmiertelnymi skutkami zanieczyszczenia powietrza”.
Autorzy badania zauważyli również, że działania w zakresie zdrowia publicznego, w tym redukcja otyłości, ograniczenie palenia tytoniu i leczenie nadciśnienia, są sporadycznie uwzględniane w strategiach walki z zanieczyszczeniem powietrza, choć ich wpływ na redukcję śmiertelności jest znaczący.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Warto wspomnieć o ustaleniach płynących z opublikowanego w 2020 r. raportu Oxfam, zgodnie z którym najbogatszy 1 proc. społeczeństwa na świecie generuje emisje ponad dwukrotnie większe niż najbiedniejsze 50 proc. Co więcej – nierówności te są tak znaczące, że emisje generowane przez 10 proc. najbogatszych ludzi doprowadziłyby do spełnienia się czarnego scenariusza zmian klimatu do 2033 r., nawet gdyby wszystkie inne emisje zostały całkowicie zredukowane.
