„Król wód” znika z polskich rzek i jezior. Dlaczego szczupaków jest coraz mniej?

Polskie akweny stają coraz cieplejsze. Ze względu na to, niektóre gatunki ryb występujące w naszym kraju, mają coraz większe trudności z przetrwaniem. Jednym z nich jest między innymi szczupak – królewska ryba, będąca celem niemal każdego wędkarza. Złowienie szczupaka niebawem może stać się problematyczne – dane wskazują bowiem, że ryby te znikają z polskich akwenów.

Publikacja: 14.05.2024 04:22

„Król wód” znika z polskich rzek i jezior. Dlaczego szczupaków jest coraz mniej?

Foto: Evan Wise Unsplash

Jak wynika z danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego oraz Polskiego Towarzystwa Rybackiego, w ciągu ostatnich 15 lat połowy szczupaka spadły o 47,1 proc. Naukowcy wskazują, że przyczynia się do tego wzrost temperatury w rzekach i jeziorach spowodowany zmianami klimatu. 

Podczas gdy jeszcze w 2007 roku w polskich rzekach i jeziorach wyłowiono szczupaki o łącznej masie 321,5 ton, w 2022 roku było to już tylko 169,9 ton. Dane zostały zebrane od przedstawicieli gospodarstw rybackich, okręgów Polskiego Związku Wędkarskiego oraz firm prywatnych i instytucji – oznacza to, że obejmują one zarówno działających komercyjnie rybaków, jak i pasjonatów, czyli wędkarzy, którzy dominują jeżeli chodzi o wyławianie szczupaków. 

Od kilkunastu lat szczupak dominuje wśród gatunków, którymi zarybiane są wody śródlądowe w Polsce. Ilość wylęgu wprowadzonego do wód w latach 2005-2019 znacząco wzrosła – z 80 mln szt. jeszcze w 2005 do 291 mln szt. w 2019. Przy prawie czterokrotnym wzroście zarybiania mamy więc do czynienia z dwukrotnym spadkiem połowów – podkreślają eksperci. 

Czytaj więcej

Tysiące ptaków do odstrzału. W taki sposób władze chcą ocalić zagrożony gatunek

Szczupak znika w polskich akwenów. Wszystko przez ocieplającą się wodę

Dlaczego szczupaków jest coraz mniej? W związku z tym, że polskie akweny stają się coraz cieplejsze, ryby te mają problem z przetrwaniem. 

Temperatura wody polskich rzek rośnie średnio w tempie 0,3-0,4°C na dekadę. „Ocieplenie zmienia wzorce rozmnażania ryb. Może więc dojść do tego, że okresy tarła różnych gatunków zaczną się na siebie nakładać lub rozminą się np. z okresem wylęgu larw owada, którymi dany gatunek się żywi” – wyjaśnia Piotr Bednarek, doktorant w Zakładzie Hydrologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego. „Ponadto, rosnąca temperatura sprzyja też rozwijaniu glonów i sinic, które mogą być się toksyczne dla ryb. Do gatunków ryb, których sytuacja nie wygląda w Polsce najlepiej należy szczupak” – zaznacza. 

Szczupak znika z polskich akwenów. Mimo że to duży i sprawny drapieżnik, coraz trudniej mu funkcjono

Szczupak znika z polskich akwenów. Mimo że to duży i sprawny drapieżnik, coraz trudniej mu funkcjonować w nagrzewających się rzekach i jeziorach. Spadek odłowów dotyczy zarówno hodowli, jak i ryby występującej "na dziko".

materiały prasowe

Eksperci zaznaczają, że ocieplenie klimatu powoduje w środowisku szereg zauważalnych zmian – między innymi zwiększenie się stref deficytów tlenowych w jeziorach i coraz częściej występujące zjawiska przyduchy. Zmiana klimatu i regulacja rzek ma największy wpływ na rozmnażanie się szczupaka, ponieważ zanikają jego naturalne tarliska. "Od wielu lat wędkuję i zauważyłem, że gdy wiosną były duże wylewy rzek, szczupaki tarły się po łąkach i rowach co było bardziej efektywne, również w latach, w których nie było wylewów. Z roku na rok zauważamy zanik bajorek, starorzecz, które łaczyły się podczas wylewu rzeki i tam wchodził szczupak na tarło. Gdy był brak takich wylewów, szczupak tarł się w rzekach, co w dużej mierze powodowało mniejszy procent wylęgu. W latach gdy rzeki wylewały, można było zaobserwować dużo narybku szczupaka przy brzegach, a w latach gdy nie było wylewów, do rzadkości należało spotkanie narybku” - usłyszeć można na kanale Youtube WędkarstwoPL. 

Czytaj więcej

Kiedyś były wszędzie, dziś grozi im wyginięcie. Polska wydała wojnę tym ptakom

Jak pomóc rybom w obliczu zmieniającego się klimatu? 

Co możemy zrobić dla ochrony szczupaka i innych gatunków w polskich jeziorach i rzekach? Eksperci zaznaczają, że rybom sprzyja między innymi dawny wiejski krajobraz – z drzewami rosnącymi wzdłuż rzek. 

„Wystarczy przypomnieć sobie ogławiane, przycinane wierzby, jeszcze niedawno często rosnące na brzegach. Zacieniały one koryta rzek, a ich korzenie dawały schronienie rybom. Wraz z nadejściem regulacji koryt rzecznych, krajobraz ten w dużej mierze zniknął” – podkreśla Piotr Bednarek.

Jak wynika z danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego oraz Polskiego Towarzystwa Rybackiego, w ciągu ostatnich 15 lat połowy szczupaka spadły o 47,1 proc. Naukowcy wskazują, że przyczynia się do tego wzrost temperatury w rzekach i jeziorach spowodowany zmianami klimatu. 

Podczas gdy jeszcze w 2007 roku w polskich rzekach i jeziorach wyłowiono szczupaki o łącznej masie 321,5 ton, w 2022 roku było to już tylko 169,9 ton. Dane zostały zebrane od przedstawicieli gospodarstw rybackich, okręgów Polskiego Związku Wędkarskiego oraz firm prywatnych i instytucji – oznacza to, że obejmują one zarówno działających komercyjnie rybaków, jak i pasjonatów, czyli wędkarzy, którzy dominują jeżeli chodzi o wyławianie szczupaków. 

Pozostało 85% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Zwierzęta
Wojna na Ukrainie uderza w orliki. Ptaki zmieniają trasy, by uniknąć ostrzału
Zwierzęta
„Czarna pszczoła" wróciła do Polski, choć uznawano ją za wymarłą. Jak jej pomóc?
Zwierzęta
Tysiące ptaków do odstrzału. W taki sposób władze chcą ocalić zagrożony gatunek
Zwierzęta
Bocianie gniazdo usunięto ze słupa energetycznego. PGE wyjaśnia sprawę
Zwierzęta
Kiedyś były wszędzie, dziś grozi im wyginięcie. Polska wydała wojnę tym ptakom
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?