Polski sukces w walce ze smogiem. Czego uczy przykład miasta pod Warszawą?

Podwarszawska gmina od czterech lat działa w programie LeadAir, prowadzonym przez Forum Energii i kontynuuje miejski program Stop Smog finansujący wymianę starych pieców. Efekty? Coraz niższy poziom smogu, zbliżony do norm WHO, i oszczędności sięgające 150 mln zł rocznie.

Publikacja: 03.04.2024 14:02

Stężenie pyłów PM2,5 w Piastowie zmniejszyło się o 40 proc., zbliżając się do bezpiecznej normy zale

Stężenie pyłów PM2,5 w Piastowie zmniejszyło się o 40 proc., zbliżając się do bezpiecznej normy zalecanej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Foto: AdamscPL, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Jakość powietrza w polskich miastach pozostawia wiele do życzenia. Niektóre, np. Kraków, wielokrotnie znalazły się w ścisłej światowej czołówce miast o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu. Wśród przyczyn tej sytuacji należy wymienić m.in. ogrzewanie domów piecami starej generacji oraz emisje z transportu.

Choć walka ze szkodliwym stężeniem pyłów zawieszonych nie jest łatwa, to przykład podwarszawskiego Piastowa pokazuje, że konsekwentne działania przekładają się na odpowiednie wyniki. Choć gmina liczy zaledwie ok. 24 tys. mieszkańców, zajmuje drugie miejsce w Polsce pod względem gęstości zaludnienia, co sprzyja powstawaniu smogu. Jest też położona nieopodal ruchliwych szlaków komunikacyjnych oraz sporej elektrociepłowni. Mimo to – Piastów osiągnął sukces w ograniczaniu zanieczyszczenia powietrza. Jak tego dokonano?

Piastów: miasto w Polsce, które wygrywa walkę ze smogiem

Od 2020 roku Piastów działa w programie LeadAir, projekcie edukacyjno-doradczym dla samorządów, prowadzonym przez Forum Energii, dzięki czemu uzyskał dostęp do wiedzy oraz wsparcie w pozyskaniu funduszy na zielone inwestycje. W ramach inicjatywy prowadzony jest szereg działań, w tym m.in. termomodernizacja budynków, rozbudowa infrastruktury opartej na niskoemisyjnej energii oraz wymiana oświetlenia ulicznego. Warto zauważyć, że część działań nie była ukierunkowana jedynie na walkę ze smogiem, a troskę o klimat, a poprawa jakości powietrza stanowiła niejako efekt uboczny.

Czytaj więcej

Miliarder kupił tysiące hektarów lasów. Powstaje europejskie Yellowstone

Gmina kontynuuje również udział w programie StopSmog, w ramach którego finansowana jest wymiana starych pieców. 

Obecnie stężenie pyłów PM2,5 w Piastowie zmniejszyło się o 40 proc., zbliżając się do bezpiecznej normy zalecanej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Co więcej, gmina zaoszczędziła na energii 150 mln zł rocznie.  

Miasto nie spoczywa na laurach i planuje kontynuację działań. Kolejnym krokiem ma być wykonanie drugiego odwiertu geotermalnego w celu zapewnienia miastu zielonej, czystej energii, co ma pozwolić na oszczędność 43 GWh energii rocznie oraz generować 65 GW. Szacuje się, że poza oszczędnością energii oraz funduszy, miasto ograniczy również emisje CO2 o niebagatelne 23 000 ton rocznie.

Jak wynika z danych IQAir w 2017 średnioroczny poziom zanieczyszczenia pyłami zawieszonymi PM2.5 wynosił w Piastowie 24,4 mikrograma na m3. Trzy lata później spadło do 17,8 µg/m3, a w 2022 do 14,7 µg/m3. Zalecana przez WHO norma wynosi 10 µg/m3, a więc niewiele więcej. Jak podkreśla Anita Cieślicka, Dyrektorka Programu Miasta w Forum Energii, dotychczasowe osiągnięcia Piastowa pozwalają z optymizmem spoglądać w przyszłość.

– Piastów to jedno z miast, które inspiruje do działania. Po trzech latach współpracy widzimy, jak projekty które wspólnie tworzyliśmy stają się rzeczywistością. Wynika to z determinacji i odwagi lokalnych władz, które w transformacji energetycznej widzą szansę na poprawę jakości życia mieszkańców. Przed nami jeszcze wiele wyzwań, ale widząc dotychczasowe efekty jestem przekonana, że wspólnie odzyskamy czyste powietrze – mówi.

Smog
Nowa „stolica smogu” w Europie. Lekarze i eksperci apelują o pilne działanie
Smog
Ranking jakości powietrza na świecie. Turystyczny raj z najgorszym wynikiem
Smog
Jakość powietrza w Europie. Tylko trzy kraje spełniają normy WHO dotyczące smogu
Smog
Apel aktywistów do Donalda Tuska w sprawie smogu. „To cios w polskie rodziny”
Smog
Smog w jednej z czołowych metropolii UE. Ograniczenia dla aut i mieszkańców