Groźny gatunek krąży wokół Wenecji. Włosi szukają metody na inwazję żebropławów

Wody Laguny Weneckiej stały się poligonem inwazyjnych gatunków morskich – przede wszystkim podobnych do meduz żebropławów oraz krabów błękitnych. Rosnące zasolenie oraz temperatura wody w Adriatyku i Morzu Śródziemnym torują drogę do niekontrolowanego rozrostu populacji tych stworzeń. Ponieważ żerują one głównie na lokalnych, słabszych gatunkach, zmiany w ekosystemie Wenecji mogą być nieodwracalne – i dosięgnąć ludzi, żyjących w tych okolicach z morza. Z tego też powodu stworzenia te uchodzą za jeden ze stu najbardziej niebezpiecznych dla przyrody gatunków.

Żebropławy-kanibale w wodach wokół Wenecji

Bezkręgowce typu Ctenophora to również jedna z najstarszych form życia na świecie, jej historię można liczyć w milionach lat. Od dawna żyły one w zachodniej części Atlantyku, wzdłuż wybrzeży zarówno Północnej, jak i Południowej Ameryki. Wody okalające Europę były dla nich zbyt zimne, by się tu zagnieździć na dłużej – choć transport morski na oceanach sprzyjał rozprzestrzenianiu się tych stworzeń po całym świecie.

Sytuacja zaczęła się zmieniać zapewne w latach 80., najpóźniej w latach 90. – to w tej drugiej dekadzie rybacy wypływający na Morze Czarne odnotowali pojawienie się i szybki wzrost populacji żebropławów: kryzys rybołówstwa w latach 90. przypisano właśnie tym drapieżnikom. Żywią się one przede wszystkim planktonem, ikrą, małżami w pierwotnych stadiach rozwoju, co finalnie przełożyło się na zagładę życia i zasobów tego akwenu.

Czytaj więcej

Lasy

Pożar zniszczył jedne z najstarszych drzew świata. „Rosły przez tysiące lat”

Naukowcy z World Weather Attribution (WWA) alarmują, że tragiczne pożary, które zniszczyły m.in....

Od pewnego czasu nie tylko morza południowej Europy są ich nowym terytorium łowieckim. Kilka lat temu stwierdzono też ich obecność w Morzu Bałtyckim (chodzi nie o inwazyjnego żebropława żeberkowatego) i przy okazji badań nad tamtejszą populacją dowiedziono, że żebropławy – adaptując się do lokalnych warunków – sięgają po zachowania w świecie przyrody dosyć rzadkie: kanibalizm. Otóż jeśli już spustoszą swoje otoczenie, w okresach największego głodu lub najmniej sprzyjających im warunków (np. niskiej temperatury wody w zimie), potrafią zjadać własny przychówek.

Spustoszony ekosystem Adriatyku

Nie jest to zresztą jedyna z możliwości przetrwania. Poranione, czy wręcz poszatkowane, żebropławy mogą się połączyć w jeden sprawnie działający organizm (dzieje się tak w dziewięciu na dziesięć badanych przypadków). Ba, w obliczu nieprzyjaznych warunków otoczenia, mogą też cofać się w stadiach rozwoju – np. do formy larwalnej i z powrotem.

Jak podkreślają naukowcy z Uniwersytetu w Padwie oraz włoskiego Narodowego Instytutu Oceanografii i Geofizyki Stosowanej, mniej więcej dekadę temu stwierdzono gwałtowny przyrost populacji tych stworzeń w Adriatyku. Opublikowana przez nich niedawno analiza sytuacji w Lagunie Weneckiej nie pozostawia większych wątpliwości, że dla tego akwenu inwazja żebropławów stanowi śmiertelne zagrożenie. – Obecność wielkich populacji może w konsekwencji zwiększyć poważne ryzyko dla funkcjonowania całego ekosystemu Laguny – cytuje portal EuroNews Valentinę Tirelli, jedną z badaczek z Instytutu i współautorkę publikacji.

Czytaj więcej

Oceany i lodowce

Topniejące lodowce przyciągają turystów. „Apokaliptyczny" trend stał się modny

Topniejące lodowce przyciągają więcej turystów niż kiedykolwiek wcześniej – najbardziej znane na...

Zjawisko jest szczególnie widoczne późną wiosną i wczesną jesienią, gdy żebropławy zaczynają swoje „gody”. Panują wówczas optymalne dla nich temperatury i zasolenie, jest też pod dostatkiem pożywienia, jakiego dostarczają inne obecne tam – jeszcze – gatunki. W tym momencie zaczyna się również polowanie na ikrę i larwalne, planktoniczne stadia rozwoju małż. – Wyniki naszych badań wskazują, że od pojawienia się tego gatunku (w pobliżu Wenecji – red.) nastąpił ponad 40-procentowy spadek połowów gatunków, po które wyprawiali się rybacy – twierdzi Tirelli.

Wenecja i „amerykański najeźdźca” w Adriatyku

Ale to nie jedyny problem Wenecjan. W lokalnych wodach doszło w ciągu ostatnich kilku lat do gwałtownego wzrostu populacji krabów błękitnych. Zwykle określa się je jako „gigantyczne” (ich rozmiary mogą sięgać dwudziestu kilku centymetrów) i w rodzimych stronach – głównie na południowych wybrzeżach USA, w Luizjanie czy Maryland – stanowią część szeroko rozumianego rynku owoców morza.