31 marca 2025 r. rusza nabór wniosków w nowej odsłonie programu „Czyste Powietrze”. To inicjatywa skierowana do właścicieli domów jednorodzinnych, która ma na celu poprawę efektywności energetycznej budynków oraz walkę z ubóstwem energetycznym. Program, finansowany ze środków Funduszu Modernizacyjnego, ma na celu nie tylko zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, ale także racjonalizację wydatków na ogrzewanie. Budżet nowej edycji wynosi 10 miliardów złotych w formie bezzwrotnych dotacji.
Nowe zasady programu „Czyste Powietrze”
Nowa odsłona programu „Czyste Powietrze” wprowadza kilka istotnych zmian, które mają na celu usprawnienie procesu dofinansowania oraz skierowanie wsparcia do najbardziej potrzebujących.
- Obowiązkowe potwierdzenie standardu energetycznego
Każdy beneficjent będzie musiał przedstawić audyt energetyczny budynku przed realizacją inwestycji oraz świadectwo charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu. Dokumenty te muszą zostać przygotowane przez uprawnionych specjalistów.
Czytaj więcej
Mieszkańcy zdecydowanej większości państw świata są narażeni na oddychanie powietrzem, które nie spełnia norm Światowej Organizacji Zdrowia – infor...
- Nowe kryteria dochodowe i poziomy dofinansowania
Najwyższy poziom (do 100% kosztów kwalifikowanych) dotyczy gospodarstw, w których dochód na osobę nie przekracza 1 300 złotych (gospodarstwa wielorodzinne) lub 1 800 złotych (jednoosobowe). Dodatkowym warunkiem jest wysokie zapotrzebowanie budynku na energię do ogrzewania.
Podwyższony poziom (do 70% kosztów) przysługuje osobom, których dochód na osobę nie przekracza 2 250 złotych (wielorodzinne) lub 3 150 złotych (jednoosobowe).
Podstawowy poziom (do 40%) przeznaczony jest dla wnioskodawców o rocznym dochodzie do 135 000 zł.
- Operatorzy programu
Nowością jest wprowadzenie ogólnopolskiego systemu operatorów, którzy będą wspierać beneficjentów na każdym etapie realizacji inwestycji. W pierwszej fazie operatorami zostaną gminy oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚGW).
- Racjonalizacja wydatków
Wprowadzono maksymalne kwoty dotacji dla poszczególnych elementów modernizacji oraz limity dotacji na m2 powierzchni ocieplenia.
- Prefinansowanie inwestycji
W nowej edycji programu możliwe jest uzyskanie zaliczki do 35% kosztów kwalifikowanych, pod warunkiem podpisania umów z wykonawcami i współpracy z operatorem.
- Lista zielonych materiałów i urządzeń (ZUM)
Użycie pomp ciepła, kotłów na pellet i zgazowujących drewno musi być zgodne z listą ZUM, gwarantującą ich efektywność energetyczną.
Historia programu „Czyste Powietrze”
„Czyste Powietrze” to jeden z największych projektów ekologicznych w Polsce, realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚGW) przy współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz WFOŚGW. Program funkcjonuje od 2018 roku i na przestrzeni lat przechodził liczne modyfikacje, mające na celu jego uproszczenie i lepsze dopasowanie do potrzeb społeczeństwa.
Jednym z głównych wyzwań była eliminacja tzw. „rachunków grozy”, czyli wysokich kosztów ogrzewania w gospodarstwach domowych o niskich dochodach. Wprowadzanie kolejnych reform pozwoliło nie tylko zwiększyć budżet programu, ale także uprościć procedury składania wniosków i poprawić skuteczność alokacji środków.
Dotychczasowe edycje pozwoliły na wymianę setek tysięcy przestarzałych pieców oraz docieplenie wielu budynków, co znaczną miarą przyczyniło się do poprawy jakości powietrza w Polsce. Kolejna odsłona programu, dzieki nowym regulacjom i wsparciu finansowemu, ma jeszcze skuteczniej wspierać obywateli i przyczyniać się do walki ze smogiem oraz zmianami klimatu.
