Transport zmierza w zieloną stronę

Zmniejszenie emisji pochodzących z transportu to jeden z priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu. Dotyczy to zarówno transportu drogowego, jak i kolejowego.

Publikacja: 23.02.2023 12:51

Także sektor kolejowy coraz mocniej stawia na transformację energetyczną i w coraz większym stopniu

Także sektor kolejowy coraz mocniej stawia na transformację energetyczną i w coraz większym stopniu korzysta z zielonej energii

Foto: AdobeStock

Niekorzystne zmiany klimatyczne i postępująca degradacja środowiska stanowią zagrożenie dla Europy i całego świata. Aby przeciwdziałać tym zjawiskom, Komisja Europejska (KE) opracowała Europejski Zielony Ład (EZŁ) – szeroki plan działań, który ma pomóc przekształcić Unię w nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarkę.

Ograniczyć emisje transportu

Przypomnijmy, że główne cele EZŁ to zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto w 2050 r., oddzielenie wzrostu gospodarczego od zużywania zasobów, a realizacja tych założeń ma nastąpić tak, aby żadna osoba ani żaden region nie pozostały w tyle.

KE przyjęła także pakiet wniosków ustawodawczych mających dostosować unijną politykę klimatyczną, energetyczną, transportową i podatkową do tego, by do 2030 r. ograniczyć emisje gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 r.

Czytaj więcej

Zakaz sprzedaży aut spalinowych. Ustawodawcy UE zatwierdzili plan

Wśród założeń EZŁ jest również pomoc gospodarkom krajowym w wychodzeniu ze skutków pandemii. Jak wskazuje KE, cały projekt będzie finansowany ze środków stanowiących jedną trzecią kwoty 1,8 bln euro przeznaczonej na inwestycje w ramach planu odbudowy NextGenerationEU oraz ze środków pochodzących z siedmioletniego budżetu Unii.

Jednym z głównych obszarów zmian w ramach EZŁ jest sektor transportowy. Jak podkreśla KE, wnosi on ok. 5 proc. do unijnego PKB i zatrudnia w Europie ponad 10 mln osób, jest więc bardzo istotny dla europejskich przedsiębiorstw i globalnych łańcuchów dostaw. Jednocześnie transport naraża społeczeństwa na koszty: emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczenia, hałas, wypadki drogowe i zagęszczenie ruchu.

Według danych KE emisje z transportu stanowią ok. 25 proc. łącznych emisji gazów cieplarnianych w UE, a ich wartość w ostatnich latach wzrosła. Zatem wyzwanie, w którym Europa chce do 2050 r. być pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu, wymaga radykalnym zmian w transporcie. Dlatego według KE redukcja związanych z transportem emisji gazów cieplarnianych ma do 2050 r. wynieść aż 90 proc.

Ciężarówki z nowymi normami

Najnowszym krokiem w realizacji tego celu są przedstawione w ubiegłym tygodniu propozycje KE dotyczące bardziej rygorystycznych norm emisji CO2 dla nowych samochodów ciężarowych. Chodzi o zerowe emisje do 2030 r. dla nowych autobusów miejskich i redukcję emisji o 90 proc. dla nowych samochodów ciężarowych do 2040 r. Zdaniem Komisji proponowane przepisy wpłyną pozytywnie na transformację energetyczną przez ograniczenie popytu na importowane paliwa kopalne i większą oszczędność energii w sektorze transportu.

– Nasze cele w zakresie klimatu i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń są możliwe do osiągnięcia pod warunkiem, że wszystkie części sektora transportu aktywnie uczestniczą w tym procesie. (…) Walka z kryzysem klimatycznym, poprawa jakości życia naszych obywateli i zwiększenie konkurencyjności przemysłowej Europy idą ze sobą w parze – mówi cytowany w komunikacie KE Frans Timmermans, wiceprzewodniczący wykonawczy ds. EZŁ.

Czytaj więcej

Koniec sprzedaży zanieczyszczających ciężarówek. Kraje UE chcą daty

Kolej napędzana OZE

Zmiany przebiegają także w sektorze kolejowym, który coraz mocniej stawia na transformację energetyczną i w coraz większym stopniu korzysta z zielonej energii. Od 2019 r. działa m.in. sektorowa inicjatywa na rzecz oszczędzania energii Centrum Efektywności Energetycznej Kolei (CEEK). Centrum skupia firmy odpowiedzialne za ok. 95 proc. zużycia kolejowej energii trakcyjnej w Polsce, w tym takie spółki, jak PKP SA, PKP PLK i PKP Energetyka.

Jednym z elementów realizacji transformacji energetycznej na polskich torach jest program „Zielona kolej”. Zakłada on zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) w strukturze zasilania sektora do 50 proc. w 2025 r. (oznacza to zmniejszenie emisji CO2 o 2 mln ton) i 85 proc. w 2030 r. (zmniejszenie emisji CO2 o 8 mln ton), a docelowo ma to być 100 proc.

Według informacji na stronie programu, koordynowanego przez PKP Energetyka, która jest odpowiedzialna za zasilanie polskiej kolei w energię elektryczną, przystąpiło do niego trzech przewoźników: Łódzka Kolej Aglomeracyjna, CTL Logistics i DB Cargo. Listy intencyjne w tej sprawie podpisały m.in.: Koleje Mazowieckie, Koleje Śląskie, Koleje Małopolskie, Ecco Rail, Raildox czy Captrain.

W zasilanie z OZE inwestuje także sama PKP Energetyka. Spółka poinformowała, że zakończyła właśnie inwestycję, której celem była budowa kilkuset instalacji fotowoltaicznych przy podstacjach trakcyjnych. W efekcie liczba „zielonych podstacji” wzrosła z 15 do 360, czyli ponad 70 proc. podstacji zasilających kolej w energię elektryczną.

– Instalując panele fotowoltaiczne na ponad 70 proc. wszystkich naszych podstacji trakcyjnych, stawiamy bardzo ważny krok w kierunku realizacji wizji PKP Energetyka jako firmy neutralnej klimatycznie. To jedno z założeń, które zawarliśmy w strategii 2030 – do tego czasu zredukujemy nasz ślad węglowy o 85 proc. i osiągniemy neutralność w zakresie emisji bezpośrednich i pośrednich – mówi Marek Kleszczewski, członek zarządu PKP Energetyka.

Jak podaje PKP Energetyka, sieć instalacji fotowoltaicznych spółki jest dziś najliczniejsza w branży kolejowej i jedną z liczniejszych w Polsce. Łącznie na wspomnianych 360 podstacjach firmy pracuje 11 tys. mkw. paneli, które umożliwiają produkcję prawie 2 GWh czystej energii rocznie. Dzięki temu spółka jest w stanie zmniejszyć swój ślad węglowy o ponad 1500 ton CO2 rocznie.

Jak wskazuje firma, dostarczanie energii z niezależnego źródła OZE zwiększa również bezpieczeństwo zasilania kolei. Najważniejsze urządzenia znajdujące się na podstacjach trakcyjnych mogą bowiem nadal pracować nawet wtedy, kiedy w wyniku awarii nastąpi przerwa w dopływie prądu z sieci.

Transport
Porażka w sądzie linii lotniczej KLM. Oskarżenia o „greenwashing” w reklamach
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Transport
Greenpeace bierze się za branżę moto. Aktywiści żądają: dość tych SUV-ów
Transport
Kaszubskie aleje pod topór? Społeczeństwo mówi „nie”
Transport
Strefa czystego transportu w Warszawie? „50 proc. mniej spalin w tej dekadzie”
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Transport
OT Logistics obsługuje w portach coraz więcej towarów