Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie znaczenie ma odkrycie dotyczące tempa topnienia czapy lodowej Grenlandii?
- Co mówią próbki osadów o historii wystawienia na światło słoneczne lodu Grenlandii?
- W jaki sposób badacze planują wykorzystać dane z próbki pobranej z krawędzi kopuły lodowej?
Najnowsze odkrycie rodzi pytania o przyszłość kopuły lodowej Grenlandii. Zdaniem badaczy, nawet łagodna zmiana klimatu może przyspieszyć proces topienia się lodu. Badanie opublikowano 5 stycznia w czasopiśmie „Nature Geoscience”.
Projekt GreenDrill na Grenlandii. Pobrano próbki z głębokości 500 metrów
Najnowsza analiza to efekt pracy zespołu badaczy biorących udział w projekcie GreenDrill. Celem przedsięwzięcia jest analiza próbek pobranych spod pokładów lodowych Grenlandii. Pierwszy odwiert wykonano na szczycie kopuły lodowej Prudhoe w 2023 r., a próbki podłoża pobrano z głębokości 500 metrów. Drugi odwiert wykonano w pobliżu krawędzi pokrywy lodowej.
Przeprowadzenie badań wymagało skomplikowanej logistyki. Stanowisko badawcze było zlokalizowane w pobliżu amerykańskiej bazy Camp Century z czasów zimnej wojny. Podczas pracy naukowców istniało ryzyko pęknięcia pokrywy lodowej. Zanim do tego doszło, badaczom udało się pobrać próbki i ewakuować sprzęt. Współprowadzący projekt dr Jason Briner z Uniwersytetu Buffalo zaznacza, że stres towarzyszył zespołowi „aż do ostatniej minuty”. Najnowsza analiza zawiera wyniki badania składu pierwszej z pobranych próbek.
Czytaj więcej
Największe światowe media przedstawiły kilka scenariuszy, które mają otworzyć Amerykanom drzwi do przejęcie kontroli USA nad Grenlandią. Scenariusz...
Grenlandia: Kiedy doszło do topnienia lodu?
Próbki „starożytnego podłoża” pobrane spod pokrywy lodowej Grenlandii są dla badaczy niezwykle cenne. Jak wyjaśniają geolodzy, świat nauki ma do dyspozycji dużo większą liczbę próbek z Księżyca niż spod lodu Grenlandii. Osady badano techniką tzw. datowania luminescencyjnego.
Osad znajdujący się pod ziemią zawiera drobne ziarna minerałów, zatrzymujące energię naturalnego promieniowania. Gdy podłoże jest wystawiane ponownie na światło słoneczne, energia ta uwalnia się pod postacią delikatnej, mierzalnej poświaty. Analiza jasności poświaty pobranej próbki wskazuje, że osad był wystawiony na działanie światła słonecznego pomiędzy 8200 a 6000 lat temu.
„(...) Kopuła Prudhoe stopiła się przed tym okresem, prawdopodobnie we wczesnym holocenie, kiedy temperatury były o około 3 do 5 stopni Celsjusza wyższe niż obecnie” – wyjaśnia główny autor badania dr Caleb Walcott-George z Uniwersytetu Kentucky. I przestrzega: „Niektóre prognozy wskazują, że możemy osiągnąć ten poziom ocieplenia na kopule Prudhoe do 2100 r.”.
Nowa analiza potwierdza, że pokrywa lodowa Grenlandii jest wrażliwa nawet na niewielkie zmiany klimatyczne.
Czytaj więcej
Podsumowania zjawisk atmosferycznych w Polsce w zeszłym roku nie pozostawiają wątpliwości: wrażenie, że 2025 rok był stosunkowo chłodny, to pozory....
Kierownik projektu GreenDrill dr Jason Briner z Uniwersytetu Buffalo wyjaśnia: „(...) naturalne, łagodne zmiany klimatu z tamtej epoki doprowadziły do stopienia kopuły Prudhoe i utrzymywały ją w stanie zacofania przez potencjalnie tysiące lat”. Zdaniem badacza, podobny proces w czasach współczesnych – wywołany i nasilony zmianami klimatycznymi – „może być kwestią czasu”.
Badania lodu na Grenlandii. Czy lód zniknie?
Autorzy badania podkreślają, jak ważną rolę odgrywa potencjał badawczy pobranych osadów. Zespół GreenDrill planuje kolejne analizy, w tym badanie próbki pobranej z krawędzi Prudhoe. Osad z najsłabszego punktu pokrywy lodowej może dostarczyć równie ciekawych informacji, jak próbka pobrana ze szczytu kopuły. Naukowcy liczą również na to, że istotnych informacji dostarczy analiza śladów roślin znalezionych w osadach. Dr Briner mówi wprost o możliwości badania bezcennej „skrzyni skarbów”.
Analiza próbek pozwoli też łatwiej prognozować, które miejsca pokrywy lodowej stopią się jako pierwsze i jak wpłynie to na lokalny poziom morza. Autorzy badania wierzą, że zastosowane przez nich metody są „przełomem w przewidywaniu topnienia lodu”.
