Jak podaje Eurostat, w 2023 r. Unia Europejska wygenerowała 58,2 mln ton odpadów żywnościowych, co stanowi wzrost o 0,7 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Ponad połowę wszystkich odpadów żywnościowych stanowiły odpady z gospodarstw domowych, a kolejne 47 proc. to odpady wytwarzane w łańcuchu dostaw żywności: 19 proc. pochodziło z produkcji artykułów spożywczych i napojów, 10 proc. z produkcji podstawowej, 11 proc. stanowiły odpady z restauracji i punktów gastronomicznych, a 8 proc. pochodziło z handlu detalicznego i innej dystrybucji.
Marnowanie żywności w Polsce: Dane Eurostatu
Według danych Eurostatu Polacy w 2023 r. zmarnowali ponad 4,6 mln ton żywności, z czego ponad 2,5 mln ton trafiło do śmieci z gospodarstw domowych. Dla porównania, restauracje wyrzuciły niecałe 300 tys. ton żywności. Pod względem marnowania żywności na osobę, uplasowaliśmy się w środkowej części zestawienia, z wynikiem 127 kg zmarnowanej żywności na osobę, na równi z Łotwą, między Holandią (129 kg na osobę), a Chorwacją (122 kg na osobę).
Czytaj więcej
Najwięcej trudu i niepewności w segregacji odpadów wiąże się z frakcją bio. A to podejmowane w kuchniach decyzje odbijają się potem na portfelach i...
Różnice między krajami w zestawieniu Eurostatu są drastyczne – na czele rankingu znalazł się Cypr z wynikiem 286 kg per capita, tuż za nim uplasowała się Dania (261 kg na osobę), a na trzecim miejscu Grecja (201 kg na osobę). Najmniej żywności wyrzucają mieszkańcy Słowenii – 78 kg. Poniżej 100 kg na mieszkańca wyrzucają również Węgry (88 kg), Słowacja (97 kg) oraz Czechy (98 kg). Przeciętnie na mieszkańca w UE w 2023 roku przypadało 130 kilogramów zmarnowanej żywności.
Jak wynika z raportu organizacji ekologicznej Feedback EU z 2022 r., Unia Europejska importuje mniej produktów rolnych, niż ich marnuje. W 2021 r. UE importowała niemal 138 mln ton produktów rolnych – w tym samym roku do unijnych śmietników trafiło 153,5 mln ton tego typu produktów. Autorzy badania podnosili wówczas, że metodologia UE pomija między innymi znaczącą część produktów marnowanych w gospodarstwach rolnych, stąd bierze się rozbieżność.
Wpływ marnowania żywności na środowisko
Marnowanie żywności ma ogromny wpływ na środowisko, odpowiadając za ok. 16 proc. całkowitej emisji gazów cieplarnianych z unijnego systemu żywnościowego. Ograniczenie marnowania żywności jest więc również istotnym elementem walki z redukcją emisji w Unii Europejskiej. Nieefektywne zarządzanie jedzeniem stanowi też problem ekonomiczny – według danych Eurostatu, mieszkańcy UE przeznaczają na żywność ok. 13 proc. swoich pieniędzy. Mniej więcej 10 proc. żywności dostępnej dla unijnych konsumentów trafia do kosza, a jednocześnie ok. 40 mln mieszkańców UE nie jest w stanie sfinansować odżywczego posiłku co drugi dzień.
W ramach walki z marnowaniem żywności Komisja Europejska zaproponowała wprowadzenie wiążących ogólnounijnych celów w tym zakresie, zobowiązujących państwa członkowskie do ograniczenia strat w sektorze produkcji, handlu detalicznego, gastronomii i gospodarstwach domowych do 2030 r. W imię nowych przepisów ilość odpadów żywnościowych pochodzących z przetwórstwa i produkcji musi spaść o 10 proc., a ilość odpadów z handlu detalicznego, gastronomii i gospodarstw domowych musi zostać zmniejszona o 30 proc. na mieszkańca, w porównaniu ze średnimi rocznymi wartościami z lat 2021–2023. Realizacja tych wytycznych ma nie tylko ograniczyć marnowanie żywności, ale również cennych zasobów, takich jak woda, energia oraz nawozy.
