Z danych wynika, że w Polsce funkcjonuje obecnie około 5 tys. Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD), które łącznie obejmują około 900–960 tys. indywidualnych działek. Tereny te zajmują powierzchnię ponad 43 tys. hektarów i służą blisko 4 milionom Polaków.
Im jest ich więcej, tym lepiej – badania wskazują bowiem, że mogą one obniżać temperaturę otoczenia nawet o kilka stopni, a do tego magazynować wodę oraz wspierać różnorodność biologiczną. Naukowcy zaznaczają też, że ich bogate w próchnicę gleby pochłaniają wyjątkowo duże ilości węgla. Zdaniem ekspertów wraz z nasilaniem się skutków zmiany klimatu takie tereny powinny stać się ważnym elementem miejskiej infrastruktury.
ROD: Ogródki działkowe jako klimatyzacja w miastach
Z analiz przeprowadzonych przez Econics Institute – niemiecki think tank badający ekosystemy i sposoby ich ochrony przed skutkami kryzysu klimatycznego – wynika, że ogródki działkowe mogą odgrywać coraz większą rolę w ochronie miast przed upałami. Choć największy efekt chłodzący zapewniają duże parki, cmentarze i przede wszystkim lasy, także ROD-y pomagają obniżać temperaturę oraz ograniczać powstawanie miejskich wysp ciepła.
Czytaj więcej
Spora część zarządzających miastami coraz częściej zdaje sobie sprawę z tego, że zieleń to nie tylko zachcianka estetów i ekologów. Drzewa i krzewy...
To, jak skutecznie ogródki działkowe obniżają temperaturę, zależy nie tylko od ich wielkości, ale również od sposobu, w jaki są urządzone. Eksperci wskazują, że najlepiej chłodzą tereny z dużą liczbą drzew, prowadzone w sposób zbliżony do naturalnego i z niewielką ilością powierzchni pokrytych betonem, asfaltem lub innymi materiałami, które nie przepuszczają wody.
Takie zasady stosują między innymi działkowcy ze stowarzyszenia Aronia w Dreźnie. Ich ogród ma możliwie naturalny charakter – pokrzywy mogą zajmować tam nawet kilka metrów kwadratowych, a proste alejki zastąpiono krętymi – jak najbardziej naturalnymi – ścieżkami. Krzewy owocowe i warzywa nie rosną na osobnych, wyraźnie oddzielonych grządkach. Obok siebie sadzi się natomiast rośliny, które dobrze się uzupełniają. Działkowcy świadomie stosują metody uprawy zbliżone do naturalnych. Nie używają też sztucznych nawozów, pestycydów ani torfu.
Ogródki działkowe: Chłodzą miasta, magazynują wodę
„Uprawiamy ogród razem z naturą, a nie przeciwko niej” – podkreślił w rozmowie z niemieckim serwisem informacyjnym tagesschau24 Sven-Karsten Kaiser, członek zarządu stowarzyszenia Aronia. Jak zaznaczył, takie podejście łączy ochronę przyrody, środowiska i klimatu.
Jedną z najważniejszych metod stosowanych w ogrodach Aronia jest ściółkowanie, czyli przykrywanie gleby warstwą rozdrobnionych lub skoszonych roślin. Dzięki temu ziemia wolniej wysycha, co pozwala ograniczyć zużycie wody i koszty podlewania, a jednocześnie tworzy lepsze warunki do wzrostu roślin i uzyskiwania obfitszych plonów. „Kiedy wilgoć znika z gleby, ustaje również życie biologiczne. Dżdżownice i mikroorganizmy przenoszą się wtedy do jej głębszych warstw” – wyjaśnił Kaiser. Dodał też, że – jego zdaniem – zmiana klimatu zmusi w przyszłości znacznie większą liczbę działkowców do stosowania takich rozwiązań jak ściółkowanie czy zacienianie roślin.
Czytaj więcej
Dostęp do zieleni w europejskich miastach staje się nową płaszczyzną podziału w europejskich społeczeństwach – wynika z nowego badania. Eksperci za...
Eksperci zaznaczają, że ogródki działkowe w miastach mogą podczas upałów działać jak naturalna klimatyzacja. „W przypadku większych skupisk ogrodów różnica temperatury powierzchni może wynosić nawet kilka stopni” – powiedział w rozmowie z Tagesschau ekolog Pierre Ibisch z Wyższej Szkoły Zrównoważonego Rozwoju w Eberswalde. Wraz z Econics Institute naukowiec przeanalizował zdjęcia satelitarne, aby ocenić wpływ terenów zielonych w całych Niemczech między innymi na temperaturę oraz opady. Ibisch określił ogrody działkowe jako oazy spełniające jednocześnie kilka funkcji. – Chodzi o łagodzenie ekstremalnych temperatur, magazynowanie wody, a także ochronę różnorodności biologicznej – zaznaczył.
Zdaniem Ibischa potencjał ogródków działkowych może być jeszcze większy. Ekspert uważa, że urbaniści powinni uwzględniać w planowaniu miast realia coraz wyższych temperatur. „Ogrody działkowe są bardzo ważnym elementem strategicznego rozwoju systemu terenów chłodzących miasta” – stwierdził ekolog.
Ogródki działkowe magazynują duże ilości węgla
Badania wskazują, że miejskie ogródki przynoszą również inne korzyści. Z analiz Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie wynika, że są one najważniejszym naturalnym magazynem węgla w stolicy Niemiec. W berlińskich glebach i roślinności znajdowało się średnio 91,6 tony węgla na hektar. W przypadku ogrodów działkowych wartość ta wynosiła natomiast prawie 200 ton na hektar. Było to więcej niż w lasach, parkach i na terenach rolniczych.
Czytaj więcej
W niektóre dni drzewa znajdujące się w miastach mogą pochłaniać więcej dwutlenku węgla, niż w tym samym czasie emitują samochody – wynika z najnows...
Drzewa i krzewy rosnące na działkach magazynowały stosunkowo niewiele węgla. Znacznie większe jego ilości znajdowały się w bogatych w próchnicę glebach. Zdaniem autorów badania duża ilość węgla w glebie wynika między innymi z tego, że teren jest regularnie uprawiany i pielęgnowany przez działkowców.
