Jak wynika z najnowszego raportu naukowców z Imperial College London oraz London School of Hygiene & Tropical Medicine, zmiany klimatu wywołane działalnością człowieka doprowadziły do kolejnego niepokojącego rekordu.

Zgodnie z badaniami, tego lata w miastach krajów należących do Unii Europejskiej oraz Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwajcarii ponad 50 tys. osób zmarło z powodu wyjątkowo dotkliwych upałów. Tegoroczny wynik jest najwyższym od 2000 r. i znacznie przekracza wcześniejsze rekordy z lat 2022 (ok. 29 tys. zgonów) oraz 2003 (ok. 28 tys. zgonów). Naukowcy ustalili również, że choć skutki upałów najczęściej dotykają osoby w podeszłym wieku, w tym roku ich ofiarami padło ok. 6 tys. osób poniżej 65. roku życia.

Ofiary upałów w Europie. Nowe dane

Badacze przeanalizowali dane z 854 obszarów miejskich, zamieszkanych przez ok. 40 proc. populacji badanych krajów. W oparciu o zapisy temperatur oraz modele oparte na historycznych zależnościach między upałami a śmiertelnością doszli do wniosku, że ok. dwie trzecie tych zgonów były konsekwencją pogłębiającego się kryzysu klimatycznego, wywołanego działalnością człowieka.

Czytaj więcej

Wybory w Brazylii. Ich stawką jest przyszłość „zielonych płuc Ziemi”

Szczególnie groźny okazał się przełom czerwca i lipca – niemal co trzeci zgon odnotowano między 17 czerwca a 1 lipca, gdy średnie dobowe temperatury w całym regionie przekraczały średnią z lat 1991–2020 o ponad 5°C. W niektórych europejskich miastach temperatury przekraczały średnią nawet o 12°C.

Przez całe lato średnie temperatury w Europie Zachodniej utrzymywały się na poziomie o ok. 2,9°C wyższym od średniej z lat 1991–2020, tam też, podobnie jak na południu kontynentu, odnotowano najwyższe wskaźniki śmiertelności. Tysiące zgonów odnotowano również w regionach charakteryzujących się zwykle chłodniejszym klimatem, np. w Wielkiej Brytanii, gdzie upały przyczyniły się do śmierci ok. 4,5 tys. osób.

W lipcu Organizacja Narodów Zjednoczonych poinformowała, że tegoroczny czerwiec okazał się najgorętszym czerwcem w historii pomiarów w Europie Zachodniej i drugim najcieplejszym na świecie. Ekstremalne upały były jedną z przyczyn groźnych pożarów we Francji i Hiszpanii.

Letnie fale upałów w Europie coraz groźniejsze

Naukowcy podkreślają, że letnie fale upałów nie są nowym zjawiskiem, jednak w ciągu ostatnich lat zauważono, że pojawiają się znacznie wcześniej, niż kiedyś, co stanowi większe zagrożenie dla zdrowia publicznego. Na początku XXI wieku w Europie fale upałów często występowały w połowie sierpnia, natomiast obecnie ekstremalne temperatury odnotowuje się już w czerwcu. W tym roku skoki temperatury odnotowano już w czerwcu i na początku lipca, a w połowie sierpnia wystąpiła kolejna fala upałów.

Jak podkreśla dr Garyfallos Konstantinoudis, adiunkt w Grantham Institute przy Imperial College London, związek między wyższymi temperaturami a większą liczbą zgonów spowodowanych upałami jest „dobrze udokumentowany i statystycznie wiarygodny”. Zdaniem doktor Clair Barnes z Centre for Environmental Policy przy Imperial College London, ponure statystyki minionego lata powinny przypominać o poważnym wpływie rosnących temperatur na zdrowie publiczne i skłaniać do odejścia od paliw kopalnych.