Reklama

Ochrona środowiska czy PKB? Sondaż pokazuje, co uważamy za ważniejsze

Większość ludzi na świecie woli chronić środowisko niż rozwijać gospodarkę, jeśli trzeba wybrać jedno z dwóch – wynika z nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z University of Vermont. „Dyskurs polityczny często koncentruje się wokół celu wzrostu gospodarczego, ale nasze wyniki pokazują, że nie jest to faktyczny priorytet ludzi” – zaznaczają eksperci.
Badanie przeprowadzono w 92 krajach.

Badanie przeprowadzono w 92 krajach.

Foto: Zoë Gayah Jonker Unsplash

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jaka jest globalna preferencja społeczeństw w kontekście wyboru między ochroną środowiska a rozwojem gospodarczym.
  • Kto jest autorem najnowszego badania i jaki zakres geograficzny objęto w analizie.
  • W jaki sposób uzyskane dane podważają dominujący dyskurs polityczny dotyczący priorytetów społecznych.
  • Jakie zależności występują między czynnikami demograficznymi a podejściem do ochrony środowiska w różnych regionach.

Najnowsze badanie naukowców z University of Vermont, opublikowane w czasopiśmie „Ecological Economics”, przynosi zaskakujące wnioski – pokazuje bowiem, że większość ludzi na świecie woli chronić środowisko niż rozwijać gospodarkę, jeśli trzeba wybrać między tymi dwoma celami. Eksperci swoje wnioski oparli na analizie danych z dwóch dużych międzynarodowych ankiet, które objęły mieszkańców aż 92 krajów.

Czytaj więcej

Polacy zmęczeni zmianami klimatu? Nowy raport pokazuje zmianę nastrojów

Nowe badanie: Większość ludzie stawia środowisko ponad wzrost gospodarczy

Z ustaleń naukowców wynika, że niemal 58 proc. respondentów uznaje ochronę środowiska za ważniejszą niż rozwój gospodarczy w przypadku konieczności wyboru między tymi dwoma celami.

Jak zauważa główny autor badania – Jukka Kilgus, student zajmujący się zasobami naturalnymi w Rubenstein School of Environment and Natural Resources – wyniki podważają narrację nierzadko prowadzoną przez polityków. „Dyskurs polityczny często koncentruje się wokół celu wzrostu gospodarczego, ale nasze wyniki pokazują, że nie jest to faktyczny priorytet ludzi” – mówi. Dodaje także, że respondenci częściej wskazują na znaczenie dobrostanu ekologicznego i społecznego, a ich postawy nie ograniczają się wyłącznie do określonych grup społecznych. „Nie są to tylko lewicowi absolwenci uczelni w bogatych krajach, lecz zróżnicowana grupa ludzi o wielu różnych doświadczeniach i pochodzeniu” – zaznacza.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Sondaż: Polacy chcą płacić więcej, by ratować klimat, ale stawiają jeden warunek

Środowisko czy PKB? Wyniki globalnego badania  

Dotychczasowe badania koncentrowały się głównie na mieszkańcach krajów Globalnej Północy i wskazywały cechy typowe dla osób, które przedkładają ochronę środowiska nad wzrost gospodarczy. Zazwyczaj były to osoby lepiej wykształcone, o poglądach bardziej lewicowych, młodsze oraz kobiety. Obecna analiza wykazała jednak, że w wielu państwach spoza świata zachodniego powszechnie przyjmowane założenia dotyczące takich cech jak wykształcenie, płeć, wiek, dochód czy poglądy polityczne nie sprawdzają się. W niektórych przypadkach większe poparcie dla ochrony środowiska występuje wśród mężczyzn, osób starszych, grup o niższych dochodach lub osób o bardziej prawicowych poglądach, co podkreśla, jak silnie kontekst kulturowy, polityczny i ekonomiczny wpływa na opinie społeczne. „To pokazuje, że nie istnieje uniwersalny zestaw czynników wpływających na to, czy ludzie stawiają środowisko ponad gospodarkę” – zaznaczają autorzy badania. 

Ogółem na świecie niemal 58 proc. ankietowanych wybiera ochronę środowiska zamiast wzrostu gospodarczego, gdy cele te są ze sobą sprzeczne. Najwięcej respondentów, którzy są takiego zdania, odnotowano w Europie Zachodniej, Azji Południowo-Wschodniej, obu Amerykach, Australii oraz Nowej Zelandii. Dane pokazują także, że w krajach zachodnich są to kobiety, osoby młodsze, lepiej wykształcone oraz o bardziej liberalnych poglądach częściej stawiają na środowisko.

Mniejsze poparcie dla ochrony środowiska występuje zaś w Europie Wschodniej, Azji Centralnej, Afryce oraz na Bliskim Wschodzie, co – zdaniem badaczy – może wynikać z niższego poziomu zamożności tych regionów, a tym samym większej potrzeby rozwoju gospodarczego w celu poprawy warunków życia. W wielu krajach spoza Zachodu widoczne są też bardziej zróżnicowane wzorce, a zależności między czynnikami demograficznymi a podejściem do ochrony środowiska są słabsze – wskazują eksperci. 

Czytaj więcej

Ponad 77 proc. Europejczyków uważa zmiany klimatu za bardzo poważny problem

Eksperci: Następuje zmiana akcentów w polityce gospodarczej

Autorzy badania zaznaczają, że zaobserwować można wyraźne poparcie dla przesunięcia uwagi ze wzrostu gospodarczego na ochronę środowiska. To jeden z głównych postulatów teorii degrowth (dewzrost), której celem jest redukcja zużycia zasobów i energii, aby powstrzymać katastrofę klimatyczną, przy jednoczesnym zwiększeniu dobrostanu społecznego, sprawiedliwości i jakości życia, zamiast dążenia do wzrostu PKB. 

Reklama
Reklama

Naukowcy zaznaczają, że wyników ich badania nie należy rozumieć jako jasnego poparcia dla idei ograniczania wzrostu gospodarczego. Zwracają jednak uwagę, że dane wskazują na dużą otwartość społeczeństw na zmianę akcentów w polityce gospodarczej. „Choć nasze wyniki nie mogą być interpretowane jako bezpośrednie poparcie dla systemowych zmian w kierunku postwzrostowym, pokazują, że zróżnicowane grupy społeczne w wielu krajach popierają mniejsze znaczenie wzrostu gospodarczego i większy nacisk na środowisko” – wskazują eksperci. 

Naukowcy zaznaczają, że w kontekście globalnych wyzwań – takich jak zmiany klimatyczne, utrata bioróżnorodności czy potrzeba zrównoważonego rozwoju – wyniki badania sugerują, iż więcej ludzi niż wcześniej sądzono jest gotowych myśleć o zmianie sposobu działania gospodarki i podejścia do jej rozwoju.

Głównym autorem publikacji jest Jukka Kilgus, a współautorką Trisha Shrum, profesor nadzwyczajna w Department of Community Development and Applied Economics oraz Gund Faculty Fellow. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Ecological Economics”. 

Klimat i ludzie
Kara dla Portugalii. Miliony euro za lekceważenie ochrony przyrody
Materiał Promocyjny
Jedna rata i większa kontrola nad budżetem domowym?
Materiał Promocyjny
PR&Media Days 2026
Klimat i ludzie
Niebezpieczne chemikalia wykryte w słuchawkach. „Migrują do organizmu człowieka”
Klimat i ludzie
Europejczycy nieprzygotowani na zmiany klimatu. Badanie w 27 państwach
Klimat i ludzie
Zmiany klimatu wstrząsną rynkiem pracy. „Ucierpią dobrze płatne stanowiska”
Promowane treści
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama