Mimo pogarszających się wskaźników środowiskowych – w tym zmniejszającej się powierzchni lasów na świecie, spadku liczebności dzikiej fauny oraz wzrostu średniej temperatury globalnej powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej – na świecie rośnie odsetek osób zadowolonych z działań na rzecz ochrony przyrody. Jak wytłumaczyć ten paradoks?
Instytut Gallupa: Świat coraz bardziej zadowolony z ochrony środowiska
Z analizy ekspertów wynika, że w ostatnich dwóch dekadach zmiany w stanie środowiska miały zarówno pozytywny, jak i negatywny charakter. Do korzystnych trendów należy przede wszystkim znaczący spadek emisji substancji niszczących warstwę ozonową oraz niemal dwukrotny wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w globalnym zużyciu energii pierwotnej od 2006 r..
Z drugiej strony – jak wskazują badaczex – wiele ważnych wskaźników środowiskowych się pogorszyło. Udział lasów w powierzchni lądów na świecie zmniejszył się o jeden punkt procentowy, mimo że tempo wycinki nieco spowolniło. Spadła także liczebność dzikich zwierząt, a średnia temperatura na Ziemi wzrosła do około 1,4°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej – dla porównania w 2006 r. było to 0,9°C.
Czytaj więcej
Aż 80 procent ludzi na świecie chce, by ich rządy podjęły zdecydowane działania w celu walki z kryzysem klimatycznym. To wniosek z nowego badania P...
Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres podkreślił, że świat stoi przed ogromnym wyzwaniem, zaznaczając że „relacja ludzkości z naturą znajduje się w punkcie krytycznym”.
Mimo tych danych z nowego badania Instytutu Gallupa – obejmującego ponad 140 krajów – wynika, że w 2025 r. 57 proc. dorosłych respondentów deklarowało zadowolenie z działań na rzecz ochrony środowiska w swoim kraju. Niezadowolonych było zaś 41 proc. ankietowanych. To wyraźny wzrost w porównaniu z 2022 r. – wówczas odsetek osób zadowolonych wynosił 49 proc. Jednocześnie w około 50 krajach mniej niż połowa mieszkańców wyraża zadowolenie z działań na rzecz ochrony środowiska, co pokazuje istotne zróżnicowanie regionalne.
Jak dbamy o środowisko? Wyniki badania Instytutu Gallupa
Analiza Instytutu Gallupa wskazuje, że opinie społeczne dotyczące ochrony środowiska nie odzwierciedlają obiektywnych wskaźników jego stanu. Jak zaznaczają eksperci, Environmental Performance Index (EPI) – mierzący efektywność działań środowiskowych na podstawie 58 wskaźników – nie wykazuje istotnej zależności z poziomem satysfakcji obywateli.
Widoczne są pewne wzorce regionalne. Zamożne kraje, takie jak Finlandia, Niemcy czy Wielka Brytania, osiągają wysokie wyniki w EPI, ale poziom zadowolenia z działań środowiskowych pozostaje tam umiarkowany. Z kolei w krajach Europy Południowej i Wschodniej, takich jak Grecja, Bułgaria, Serbia czy Macedonia Północna – mimo stosunkowo dobrych wyników środowiskowych – poziom satysfakcji pozostaje niski. Odwrotną sytuację obserwuje się w państwach Zatoki Perskiej, takich jak Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie, gdzie wysoki poziom zadowolenia występuje mimo słabszych wyników środowiskowych. Jeszcze większa rozbieżność widoczna jest w części Azji, w tym m.in. w Wietnamie, Kambodży i Laosie.
Badania wskazują też, że respondenci nierzadko oceniają działania środowiskowe przez pryzmat lokalnych warunków, a nie globalnych problemów, takich jak zmiany klimatu czy utrata bioróżnorodności.
Czytaj więcej
Zmiany klimatyczne zagrażają nie tylko przyrodzie i środowisku. To także realny koszt, który ponosimy na co dzień. W jaki sposób ekstremalne zjawis...
Stan środowiska na świecie: Spadek zadowolenia w USA
Analiza Instytutu Gallupa wykazuje silną zależność między poziomem zaufania do rządu a oceną działań środowiskowych – im większe zaufanie do instytucji państwowych, tym wyższy poziom satysfakcji z podejmowanych działań. Co więcej, relacja ta działa w obie strony – nie tylko zaufanie do władz wpływa na ocenę ich działań, ale też rosnące zadowolenie z ochrony środowiska może to zaufanie wzmacniać.
Zależność ta wynika z tego – jak zauważają badacze – że to rządy w dużej mierze odpowiadają za politykę środowiskową. Jednocześnie badani zwracają uwagę, że znaczenie mają także działania świata biznesu i samych obywateli.
Naukowcy zaznaczają także, że w ostatnim czasie globalny poziom zaufania do rządów utrzymywał się na wysokim poziomie, osiągając 50 proc., co częściowo tłumaczy wzrost satysfakcji z działań na rzecz ochrony środowiska.
Na tle globalnych trendów zdecydowanie wyróżniają się Stany Zjednoczone, gdzie poziom satysfakcji z działań środowiskowych znacząco spadł. W ostatnim roku jedynie 42 proc. Amerykanów deklarowało zadowolenie, co stanowi wyraźny spadek w porównaniu z rekordowym poziomem 60 proc. w 2014 r.. Po gwałtownym spadku w 2007 r. – związanym z kryzysem finansowym – poziom satysfakcji odbudował się do 2011 r., jednak od 2015 r. ponownie maleje i nie przekroczył już 50 proc. Dane te są spójne z innymi badaniami Gallupa, które wskazują, że ocena jakości środowiska przez Amerykanów osiągnęła rekordowo niski poziom w 2026 r.
Jak podkreślono w analizie, opinie społeczne nie są bezpośrednio powiązane z rzeczywistymi efektami działań, lecz zależą od wielu czynników, w tym przede wszystkim od poziomu zaufania do rządów. Autorzy raportu zwracają też uwagę, że jeśli poziom satysfakcji będzie nadal rósł przy jednoczesnym pogarszaniu się stanu środowiska, może to osłabić presję społeczną na wprowadzanie bardziej ambitnych polityk klimatycznych i środowiskowych, które niezbędne są do ochrony przyszłości naszej planety.
