MATERIAŁ PRZYGOTOWANY PRZEZ FUNDACJĘ RECAL
4. Seminarium Kaucyjne było okazją do podsumowania pierwszych efektów funkcjonowania systemu oraz wymiany doświadczeń między operatorami, producentami i dostawcami technologii. Uczestnicy dyskutowali o rozwiązaniach, które mogą zwiększyć efektywność zbiórki i ułatwić konsumentom korzystanie z systemu. W wydarzeniu, zorganizowanym przez Fundację na rzecz Odzysku Opakowań Aluminiowych RECAL i Krajową Izbę Gospodarczą, udział wzięli partnerzy branżowi: ZPPP Browary Polskie, Kaucja.pl Krajowy System Kaucyjny S.A., Polski System Kaucyjny S.A., Reselekt S.A., RVM Systems Polska oraz Czysta Polska Recyklomaty Sp. z o.o.
Po roku funkcjonowania system kaucyjny generuje coraz lepsze wyniki zbiórki, co przekłada się na zauważalne efekty środowiskowe. Wśród najważniejszych kierunków rozwoju uczestnicy wskazują teraz odejście od voucherów na rzecz zwrotu kaucji na konto lub kartę płatniczą i zwiększenie liczby kaucjomatów w przestrzeni publicznej.
– Do końca września zebrano łącznie 5 mld opakowań. Liczba punktów zbiórki sukcesywnie rośnie, osiągając ponad 65 tys. pkt. Uważam, że – jak na pierwszy rok funkcjonowania – jest to dobry wynik. To, co równie cieszy, to zauważalna poprawa czystości przestrzeni publicznej przez spadek liczby porzuconych butelek i puszek – podsumowała Anita Sowińska, ministra klimatu i środowiska.
– Ambitnym celem systemu jest osiągnięcie 77 proc. poziomu selektywnej zbiórki na koniec roku. Oznacza to konieczność zebrania ok. 7 mld sztuk opakowań, tj. 231 tys. t plastikowych butelek oraz 46 tys. t metalowych puszek. Dlatego powinniśmy rozmawiać o tym, jak sprawić, aby system kaucyjny był jeszcze skuteczniejszy, bardziej wygodny, ale przede wszystkim bardziej przyjazny dla mieszkańców – dodała Anna Sobolak, posłanka na Sejm RP.
Priorytetem w kolejnym etapie jest poprawa efektywności ekonomicznej i środowiskowej całego łańcucha zbiórki, co nie będzie możliwe bez aktywnego udziału Polaków w systemie.
Według badania PBS ok. 75 proc. Polaków deklaruje regularny udział w systemie kaucyjnym, co pokazuje jego wysoką akceptację społeczną. O dalszym wzroście poziomu zbiórki zdecyduje jednak przede wszystkim wygoda korzystania z systemu. W tym kontekście posłanka Anna Sobolak przedstawiła najczęściej zgłaszane przez konsumentów zastrzeżenia, wskazując obszary wymagające zmian, aby zwiększyć zaangażowanie Polaków w zwrot opakowań. Zwróciła m.in. uwagę na niewygodne vouchery czy też lokalizację automatów, które wymuszają na konsumentach wchodzenie do sklepu. Jednocześnie wskazała, że klient powinien mieć szansę wyboru między papierowym voucherem, gotówką lub bezpośrednim zwrotem kaucji na konto czy kartę płatniczą.
Jacek Wodzisławski, prezes RECAL, przypomniał, że podczas 3. Seminarium Kaucyjnego dyskutowano o ryzyku utraty zaufania do systemu, które dziś nie znajduje potwierdzenia w wynikach zbiórki.
– Istotny wkład w edukację recyklingową społeczeństwa ma inicjatywa Każda Puszka Cenna. Animatorzy tej inicjatywy prowadzili aktywne działania w strefach z kaucjomatami podczas najważniejszych letnich festiwali muzycznych w Polsce – zaznaczył prezes RECAL.
W tym roku system kaucyjny po raz pierwszy na szeroką skalę pojawił się podczas festiwali muzycznych, takich jak Audioriver, Męskie Granie, Off Festival i Pol’and’Rock Festival. Uczestnicy mogli zwracać opakowania i odbierać kaucję bezpośrednio na kartę płatniczą. W działania edukacyjne na miejscu angażowali się również animatorzy programu Każda Puszka Cenna. Podczas seminarium wyróżniono Grupę Żywiec i Kompanię Piwowarską za promocję cyrkularnego obiegu puszek podczas festiwali muzycznych.
Podczas debaty dotyczącej systemu kaucyjnego, oprócz rozbudowy sieci zbiórki i cyfryzacji, eksperci zwrócili uwagę na standardy techniczne kaucjomatów i problem niszczenia puszek. Jedna z rekomendacji dotyczyła wprowadzenia wspólnych, mierzalnych standardów dla operatorów, gwarantujących jasne kryteria dla konstruktorów maszyn.
– W wyniku cięcia puszki ubytek surowca wynosi od 1,5 proc. do nawet 7 proc. jej początkowej masy. W skali setek milionów opakowań jest to znaczna strata surowca, a celem systemu jest wspieranie gospodarki obiegu zamkniętego poprzez przekazywanie jak największej masy surowca do recyklingu – uzasadniał Bartosz Borowy z firmy Polski System Kaucyjny S.A.
Przedstawiciele operatorów postulowali, aby maszyny nie cięły puszek, tylko je zgniatały, by uniknąć strat surowca i zachować jego wysoką jakość w obiegu zamkniętym.
– W nowej wersji standardów Kaucja.pl jednoznacznie rekomenduje producentom maszyn i handlowi, aby nowe urządzenia wyłącznie zgniatały puszki, co jest w pełni wystarczające, aby uniemożliwić ponowne wykorzystanie opakowania i przygotować je do recyklingu – dodał Piotr Okurowski, prezes Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny S.A.
Podczas dyskusji uczestnicy poruszali kwestie finansowe, koncentrując się na problemie m.in. niezwróconych konsumentom kaucji.
– Przy zmianie operatora, w przypadku braku zwrotu nieodebranej kaucji, która nie wróciła z rynku poprzez ,,starego" operatora, może to stanowić rocznie nawet 10–20 proc. podwójnego kosztu kaucyjnego dla wprowadzającego. Kaucja to depozyt konsumencki, którego gwarantami obiegu są wprowadzający i operatorzy – powiedział Rafał Łyczek z firmy Reselekt – Operator Systemu Kaucyjnego.
MATERIAŁ PRZYGOTOWANY PRZEZ FUNDACJĘ RECAL
