Reklama

Ukraina wysuwa nowe roszczenia wobec Rosji. Chodzi o dziesiątki miliardów euro

Rozpętana przez Rosję wojna w Ukrainie po ponad trzech latach wygenerowała szkody sięgające ekologiczne i klimatyczne warte ponad 37 mld euro – twierdzą eksperci. Ukraina zamierza żądać od Rosji zapłaty za te szkody. To może być precedens na skalę globalną.

Publikacja: 21.11.2025 12:10

Dymy nad Lwowem po rosyjskim ataku 19 listopada 2025 roku.

Dymy nad Lwowem po rosyjskim ataku 19 listopada 2025 roku.

Foto: YURIY DYACHYSHYN / AFP

Z tego artykułu się dowiesz:

  • W jaki sposób Ukraina planuje uznanie Rosji za odpowiedzialną za szkody klimatyczne?
  • Jakie są skutki wojny w Ukrainie w kontekście klimatycznym?
  • Jakie są potencjalne reperkusje prawne dla Rosji z powodu emisji klimatycznych wynikających z działań wojennych?
  • Jakie dokładne dane na temat emisji dwutlenku węgla związanych z konfliktem zbrojnym zostały przedstawione w raporcie IGGAW?
  • Co może oznaczać precedensowy wniosek o reparacje klimatyczne w skali międzynarodowej?
  • Jakie są plany Ukrainy w zakresie przyszłej odbudowy i zrównoważonego rozwoju po konflikcie?

W czasie szczytu klimatycznego COP30 w Brazylii, ukraiński wiceminister gospodarki, środowiska i rolnictwa Pawło Kartaszow oświadczył, że Ukraina zamierza domagać się od Rosji odszkodowania. Kijów oczekuje reparacji klimatycznych za zniszczenia wywołane przez emisje gazów cieplarnianych spowodowane przez rosyjską agresję. „Rosja toczy brudną wojnę, a nasz klimat również jest jej ofiarą” – stwierdził Kartaszow.

– Ogromne ilości spalonego paliwa, wypalone lasy, zniszczone budynki, zużyty beton i stal – wszystko to jest w istocie „węglem konfliktu” i pociąga za sobą znaczne koszty klimatyczne. Jesteśmy bezpośrednio narażeni na brutalność, ale skutki klimatyczne tej agresji będą odczuwalne daleko poza naszymi granicami i w przyszłości.” – powiedział ukraiński wiceminister podczas COP30.

Wpływ wojny w Ukrainie na zmiany klimatu

Szkody związane z trwającą od lutego 2022 r. agresją Rosji w Ukrainie obejmują m.in. emisje generowane przez pojazdy wojskowe, atakowanie instalacji naftowych i gazowych czy niszczenie pól oraz lasów.

Jak wynika z opublikowanego w październiku raportu Inicjatywy na rzecz Rozliczania Gazów Cieplarnianych z Działań Wojennych (IGGAW), dotychczasowe działania wojenne Rosji w Ukrainie wygenerowały 236,8 mln ton emisji dwutlenku węgla. Podczas wojny zniszczono lub uszkodzono ok. trzech milionów hektarów ukraińskich lasów, co ograniczyło ich zdolność do pochłaniania emisji gazów cieplarnianych o 1,7 miliona ton rocznie. Ukraina stanowi ponadto dom dla ponad 70 tysięcy gatunków roślin i zwierząt, a rosyjskie ataki zachwiały bezpieczeństwem ponad tysiąca zagrożonych gatunków zwierząt czy roślin.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Szczyt klimatyczny ONZ bez USA. Pekin reaguje na nieobecność Ameryki

Według analizy IGGAW Rosja spowodowała szkody klimatyczne na Ukrainie wyceniane na ponad 37 miliardów euro. Kwotę tę obliczono w oparciu o tzw. społeczny koszt emisji dwutlenku węgla, czyli szacunkowe szkody dla społeczeństwa spowodowane emisją CO2, wynoszące ok. 185 dolarów za tonę.

Szkody klimatyczne na Ukrainie. Kijów domaga się odszkodowania od Rosji

Ukraina planuje złożyć wniosek o odszkodowanie do Rady Europy na początku 2026 roku, co zdaniem ekspertów może doprowadzić do ustanowienia niezwykłego precedensu na skalę światową. Jak potwierdził Lennard de Klerk, główny autor raportu IGGAW, ten dokument ma stanowić podstawę wniosku Ukrainy o reparacje klimatyczne.

– Mechanizm ten jest ustanowiony w prawie międzynarodowym i po jego przedłożeniu Ukraina będzie pierwszym krajem, który pociągnie inny kraj do odpowiedzialności za emisje klimatyczne spowodowane wojną – stwierdził de Klerk.

Poza danymi płynącymi z raportu, na korzyść Ukrainy przemawia również przełomowa opinia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze, który w lipcu wypowiedział się w kwestii zobowiązań państw w odniesieniu do zmian klimatu. Zgodnie z wydaną opinią, państwa muszą działać, aby zapobiec przewidywalnym szkodom dla klimatu lub ponieść międzynarodową odpowiedzialność prawną. Jedną z dopuszczalnych form zadośćuczynienia jest odszkodowanie.

Ukraina zobowiązała się do dostosowania do unijnej polityki klimatycznej i opracowała projekt ustawy, która ma ukierunkować „zieloną odbudowę” i przyciągnąć inwestycje. Jak ogłosiła w lipcu szefowa Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, spośród 2,3 mld euro unijnego wsparcia dla Ukrainy, 265 milionów euro ma zostać przeznaczone na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz rozbudowę mocy odnawialnych.

Klimat i ludzie
Nowy rekord kosztów szkód wywołanych przez zmiany klimatu. Świat liczy straty
Klimat i ludzie
Śpimy coraz mniej i coraz gorzej. Zmiany klimatu dotarły do sypialni
Klimat i ludzie
Szkody wywołane przez zmiany klimatu uderzą w Hiszpanię. Eksperci podali datę
Klimat i ludzie
Fundusze na walkę ze zmianami klimatu. Raport: Bogate kraje „oszukują system”
Klimat i ludzie
Trump na wojnie z ekologami. „Prezydent błędnie odczytuje nastroje społeczne”
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama