Niedźwiedzie maleją – i łagodnieją. Zaskakujący efekt działalności człowieka

Autorzy badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym „Molecular Biology and Evolution” przekonują, że niedźwiedzie brunatne zamieszkujące rejony o dużym zagęszczeniu osad ludzkich w środkowych Włoszech przeszły istotne zmiany ewolucyjne. Zgodnie z ustaleniami naukowców, stały się one wyraźnie mniejsze, a także zdecydowanie mniej agresywne w porównaniu do innych populacji tych zwierząt. 

Czytaj więcej

Zwierzęta

Zmiany klimatu zaczynają mieć wpływ na DNA. Ratunek przed globalnym ociepleniem

Niedźwiedzie polarne mają znikać w błyskawicznym tempie: dwie trzecie obecnej populacji wyginie d...

Niedźwiedzie coraz mniejsze – i łagodniejsze. Zmienia je obecność człowieka

Od dłuższego czasu badacze podkreślają, że działalność człowieka kształtuje środowisko naturalne, wywierając znaczący wpływ na ekosystemy i bioróżnorodność. Do czynników najsilniej oddziałujących na dziką faunę należą zmiany siedlisk oraz ich nadmierna eksploatacja – nierzadko prowadzą one do spadku liczebności populacji lub zmian presji selekcyjnych, a w konsekwencji – do ewolucyjnych przekształceń gatunków.

Tym razem przedmiotem analizy naukowców była populacja apenińskiego niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos marsicanus) – niewielka i odizolowana grupa występująca wyłącznie w środkowych Włoszech, która charakteryzuje się długą historią bliskiego sąsiedztwa z ludzkimi społecznościami. Wcześniejsze badania wielokrotnie wykazywały, że zwierzęta te oddzieliły się od innych europejskich populacji niedźwiedzia brunatnego już około 2–3 tysiące lat temu i od tego czasu są całkowicie odizolowane od swoich krewnych. 

„Jedną z głównych przyczyn spadku liczebności i izolacji tej populacji była prawdopodobnie wycinka lasów związana z rozwojem rolnictwa oraz wzrostem gęstości zaludnienia w środkowych Włoszech” – wyjaśnia główny autor badania, Andrea Benazzo. Jak dodaje, dziś niedźwiedzie apenińskie wykazują wyraźne różnice fenotypowe w porównaniu z innymi populacjami tego gatunku – są mniejsze, mają charakterystyczne głowy i pyski oraz cechują się dużo mniej agresywnym zachowaniem niż niedźwiedzie brunatne żyjące w Europie, Ameryce Północnej czy Azji.

Czytaj więcej

Zwierzęta

Niedźwiedzie polarne głodują. Eksperci znaleźli przyczynę niepokojącego zjawiska

W ciągu czterdziestu lat populacja niedźwiedzi polarnych w zachodniej części Zatoki Hudsona zmnie...

Genom niedźwiedzia pod lupą. Co ujawniły badania DNA?

W badaniu naukowcy skupili się na sprawdzeniu, jak działalność człowieka wpłynęła na ewolucję zagrożonej populacji apenińskiego niedźwiedzia brunatnego. W tym celu przygotowali bardzo dokładny wzorzec DNA tego podgatunku, obejmujący całe chromosomy, a następnie zsekwencjonowali pełne genomy wybranych osobników. Otrzymane wyniki porównali z materiałem genetycznym większej populacji niedźwiedzi brunatnych żyjących na Słowacji oraz z wcześniej opublikowanymi danymi genetycznymi niedźwiedzi brunatnych z Ameryki.

Przeprowadzona analiza pozwoliła naukowcom ocenić, jak bardzo zróżnicowana genetycznie jest populacja niedźwiedzi apenińskich oraz wskazać cechy przystosowawcze charakterystyczne jedynie dla tej grupy. Zgodnie z oczekiwaniami badanie wykazało, iż populacja ta ma mniejszą różnorodność genetyczną i częściej dochodzi w niej do krzyżowania blisko spokrewnionych osobników niż w innych populacjach niedźwiedzia brunatnego.

Czytaj więcej

Zwierzęta

Fala krytyki w sprawie odstrzału niedźwiedzi. „Obiecywali ochronę przyrody!”

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) zdecydowała, że w gminie Cisna na Podkarpaciu odstrz...

Zdaniem naukowców wyniki badania wskazują, że selekcja wariantów genetycznych związanych z zachowaniem – prawdopodobnie wynikająca z eliminowania przez ludzi bardziej agresywnych osobników – doprowadziła do wykształcenia się populacji o znacznie łagodniejszym usposobieniu.