Międzynarodowy zespół naukowców pod kierownictwem prof. Song Chunqiao z Nanjing Institute of Geography and Limnology (NIGLAS), działającego w ramach Chińskiej Akademii Nauk, opracował Global REservoir Inventory (GREI)– globalną bazę danych zbiorników retencyjnych.
W projekcie, o którym mowa, wykorzystano dane satelitarne i geoprzestrzenne, a także dokumentację inżynieryjną dotyczące ponad kilkuset zbiorników na całym świecie. Jak podkreślają badacze, ponad 95 proc. z nich to niewielkie obiekty o powierzchni mniejszej niż jeden kilometr kwadratowy. „Badanie to stanowi pierwszą globalną ocenę sedymentacji zbiorników o wysokiej rozdzielczości, która w pełni uwzględnia małe zbiorniki” – wskazano.
Największa na świecie baza danych dotycząca zbiorników retencyjnych
Analiza wykazała, że zbiorniki retencyjne na całym świecie stopniowo tracą zdolność magazynowania wody. Według badania ich pojemność zmniejsza się średnio o 7,3 proc. w ciągu dziesięciu lat. Powód? Za zaporami gromadzą się osady niesione przez rzeki, które z czasem zajmują coraz więcej miejsca przeznaczonego do przechowywania wody.
Naukowcy wyjaśniają, że zbiorniki retencyjne pełnią kluczową funkcję m.in. w ochronie przeciwpowodziowej, nawadnianiu upraw, zaopatrzeniu ludności w wodę oraz produkcji energii wodnej. Tymczasem gromadzące się w nich osady zmniejszają ich efektywność i sprawiają, że nie mogą pełnić swojej roli.
Czytaj więcej
Najnowsze dane ONZ wskazują na systemowe wykluczenie kobiet w dostępie do wody wykorzystywanej do celów zdrowotnych, sanitarnych, kulinarnych i rol...
Skutki gromadzenia się osadów – jak zauważają eksperci– nie ograniczają się jednak do samych zbiorników. Zatrzymywanie przez zapory materiału niesionego przez rzeki wpływa także na położone niżej obszary. Jak tłumaczą badacze, może prowadzić to do zmian w przebiegu i kształcie koryt rzecznych, przyspieszać osiadanie delt, nasilać erozję wybrzeży oraz negatywnie oddziaływać na lokalne ekosystemy.
Badacze alarmują, że niemal co piąty zbiornik na świecie już teraz traci – i to w dość szybkim tempie – pojemność.
Szczególnie podatne na odkładanie się osadów są niewielkie zbiorniki retencyjne, które odgrywają ważną rolę w zaopatrzeniu wielu regionów w wodę. Wyjątkowo zagrożone są jednak również te, które znajdują się na obszarach suchych. To m.in. południowo-zachodnie regiony Stanów Zjednoczonych, Bliski Wschód oraz zachodnia Australia.
Zasoby wodne na świecie. Powstała mapa globalnych „gorących punktów” sedymentacji
Badacze wskazali 16 regionów świata, w których problem odkładania się osadów w zbiornikach jest szczególnie widoczny. Wiele z tych obszarów to tereny intensywnie wykorzystywane przez rolnictwo oraz regiony borykające się z niedoborami wody. Naukowcy ostrzegają, że może to w przyszłości utrudnić dostęp do wody, a co za tym idzie – m.in. zagrozić produkcji żywności.
Czytaj więcej
Świat wkroczył w epokę „globalnego bankructwa wodnego” – alarmuje w swoim najnowszym raporcie Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ). Eksperci pod...
Analiza wykazała, że około jedna czwarta globalnych gruntów nawadnianych znajduje się na obszarach o podwyższonym ryzyku sedymentacji zbiorników. Problem ten dotyczy regionów zamieszkiwanych przez ponad dwa miliardy ludzi.
Zdaniem ekspertów problem sedymentacji może mieć dużo większe znaczenie dla funkcjonowania społeczeństw, niż dotychczas zakładano.
