Z tego artykułu się dowiesz:
- Dlaczego eksperci alarmują o szybkim kurczeniu się europejskich zasobów wodnych?
- Jakie nowe wyzwania hydrologiczne stoją przed krajami Europy Środkowej i Wschodniej, w tym Polską i Ukrainą?
- Które obszary Europy doświadczają zmiany w poziomie wilgotności i jak to wpływa na zasoby wodne?
- Jakie są prognozy dotyczące przyszłych skutków spadku poziomu wód gruntowych dla rolnictwa i ekosystemów?
- Jakie działania i strategie zaleca się w celu zwiększenia odporności wodnej w Europie?
Analiza dwóch dekad danych satelitarnych (2002–2024) – przeprowadzona przez naukowców z University College London (UCL) we współpracy z Watershed Investigations i brytyjskim dziennikiem „The Guardian” – wskazuje, że Europa niebawem może mieć bardzo poważny problem z zasobami wodnymi. Jak podkreślają badacze, duża część kontynentu systematycznie wysycha.
Czytaj więcej
Bank Światowy opublikował swój najnowszy raport „Continental Drying: A Threat to Our Common Future”, będący pierwszym globalnym opracowaniem na tem...
Zasoby wodne w Europie. Wysychają Ukraina i Polska
Nowa analiza pokazuje, że w wielu regionach Europy zasoby słodkiej wody wyraźnie się kurczą. Co szczególnie niepokojące – proces ten dotyczy już nie tylko obszarów od dawna narażonych na suszę.
Duże obawy budzi także, że nie jest to jedynie chwilowy kryzys – będący na przykład efektem anomalii pogodowych – a przejaw zmian, jakie zachodzą w europejskim systemie hydrologicznym.
Według badań, północ i północny zachód Europy – w tym duża część Skandynawii, fragmenty Wielkiej Brytanii oraz Portugalia – notują wzrost wilgotności. Z kolei znaczne obszary południa i południowego wschodu – w tym Hiszpania, Włochy, Francja, Szwajcaria, Niemcy – systematycznie tracą wodę. Problem dotyczy także Polski i – w jeszcze większym stopniu – Ukrainy.
Prof. Mohammad Shamsudduha z UCL podkreśla, że zebrane dane są jednoznaczne oraz że politycy nie mogą ignorować wyników badań. „To powinien być sygnał alarmowy. Nie mówimy już o ograniczeniu ocieplenia do 1,5°C – prawdopodobnie zmierzamy w kierunku 2°C i właśnie obserwujemy tego konsekwencje” – zaznacza, cytowany przez „The Guardian”.
Czytaj więcej
W związku z najpoważniejszym kryzysem wodnym od dekad, prezydent Iranu Masud Pezeszkian ogłosił, że jego kraj nie ma innego wyjścia – musi przenieś...
Europa: Rośnie zużycie wód gruntowych
W badaniu wyodrębniono dane dotyczące wód gruntowych. Okazało się, że – mimo uznawania ich za bardziej odporne na zmiany klimatu – ich poziom również szybko spada. To szczególnie istotne o tyle, że w wielu regionach Europy to właśnie wody gruntowe stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia dla ludności i rolnictwa.
Jak zauważa „The Guardian”, dane Europejskiej Agencji Środowiska pokazują, że choć w latach 2000–2022 całkowity pobór wód w UE spadł, pobór wód gruntowych wzrósł o 6 proc.. Wynika to głównie ze wzrostu zapotrzebowania gospodarstw domowych (18 proc.) i rolnictwa (17 proc.). W 2022 r. wody podziemne pokrywały 62 proc. zapotrzebowania publicznego i 33 proc. potrzeb rolnictwa.
Jak podkreśla rzecznik Komisji Europejskiej, państwom, które powinny przygotować gospodarkę i infrastrukturę do skutków zmian klimatu, pomóc może strategia odporności wodnej. Jej celem – jak wskazują eksperci – jest budowa „gospodarki inteligentnej pod względem zużycia wody”. Towarzysząca jej rekomendacja dotycząca efektywności wodnej zakłada poprawę o co najmniej 10 proc. do 2030 r. Badacze podkreślają, że obecnie jednym z kluczowych wyzwań jest zmniejszenie strat w sieciach wodociągowych, które w UE wahają się od 8 do aż 57 proc.
Czytaj więcej
Do 2100 roku aż 40 procent z 30 największych rzek świata doświadczy poważnego spadku odpływu wód – wynika z badania opublikowanego w „Climate and A...
Shamsudduha ostrzega, iż wysychanie Europy może mieć bardzo poważne skutki dla rolnictwa oraz ekosystemów zależnych od wód gruntowych. „Skutki będą daleko idące – uderzą w bezpieczeństwo żywnościowe, rolnictwo i ekosystemy zależne od wód, zwłaszcza tych zasilanych przez wody podziemne” – mówi.
„Procesy od dawna obserwowane na globalnym Południu – w Azji Południowej, na Bliskim Wschodzie czy w Afryce – dziś stają się realnym wyzwaniem dla Europy” – dodaje. „Zmiany klimatyczne wyraźnie dotykają tej samej Europy” – zauważa ekspert, zaznaczając, że Europa powinna otworzyć się na „nowe – nawet niekonwencjonalne – pomysły”. Badacz wskazał tu między innymi na powszechne systemy zbierania wody deszczowej.
