Na 31. Konferencji Stron UNFCCC w tym roku nie pojawili się czołowi gracze europejskiej polityki – zabrakło przywódców Niemiec, Francji, Włoch, Danii, Szwecji, Irlandii oraz Holandii. Europejczycy doświadczyli w tym roku „lata prawdy”, jak określiła je Komisja Europejska, mierząc się z szeregiem ekstremalnych wydarzeń, takich jak fale upałów, susze oraz pożary lasów. Tego lata odnotowano ponad 30 tys. dodatkowych zgonów, z czego ponad 16 tys. osób zmarło jedynie w trakcie czerwcowej fali upałów między 22 a 28 czerwca.
Nieobecność Europy na szczycie klimatycznym COP31
Mieszkańcy krajów, których liderzy nie pojawili się w Antalyi, boleśnie odczuli w tym roku konsekwencje pogłębiającego się kryzysu klimatycznego. Kilka dni temu Komisja Europejska poinformowała, że aż dziewięć krajów członkowskich, w tym Włochy i Niemcy, są na drodze do niespełnienia swoich celów w zakresie redukcji emisji na 2030 r. Aktualnie swoje limity emisji na lata 2021–2025 przekroczyły Włochy, Chorwacja oraz Cypr (część wyspy administrowana przez stronę grecką), a Austria, Niemcy, Irlandia, Litwa, Malta i Szwecja są zagrożone nieosiągnięciem celów na rok 2030.
Czytaj więcej
Wyjątkowość szczytu klimatycznego w tureckiej Antalyi wiąże się m.in. z faktem, że zbiega się on w czasie z dziesiątą rocznicą wejścia w życie poro...
Jak zauważyła szefowa organizacji pozarządowej CAN Europe, Chiara Martinelli, nieobecni przywódcy „tracą coś więcej niż tylko okazję do zrobienia zdjęcia”, a ich nieobecność, choć nie wstrzyma negocjacji, dodatkowo obciąży obecnych na miejscu negocjatorów i ministrów.
– Jeśli czołowi przywódcy chcą mieć wpływ na to, w jakim kierunku zmierza globalna transformacja, to obecność jest dobrym punktem wyjścia. – stwierdziła Martinelli. Z kolei Cosima Cassel, ekspertka ds. dyplomacji klimatycznej z think tanku E3G zaapelowała o „silną obecność Europy na COP31”.
Nieobecnych bronił europejski komisarz ds. klimatu, Wopke Hoekstra, tłumacząc, że mogli mieć „praktyczne” powody. W rozmowie z dziennikarzami w Brukseli przyznał też, że „oczekiwania wobec tej konferencji klimatycznej nie są zbyt wygórowane”.
Na Szczycie Liderów pojawiła się za to przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, która oświadczyła, że „musimy zintensyfikować nasze wysiłki, a Europa odegra w tym swoją rolę”. Poparła również promowaną przez turecką prezydencję inicjatywę „35 do 35” dotyczącą elektryfikacji, a konkretnie zwiększenia udziału energii elektrycznej w globalnym końcowym zużyciu energii z obecnych 23 proc. do 35 proc. do 2035 r. Jak zauważyli aktywiści klimatyczni, nie wspomniała jednak wprost o paliwach kopalnych.
Bardzo kategorycznie o konieczności odejścia od nich wypowiadał się za to sekretarz generalny ONZ António Guterres, który apelował o to, by paliwa kopalne „odeszły do lamusa, tak jak dinozaury” i podkreślał, że te drugie, w przeciwieństwie do ropy, węgla i gazu, nie miały lobbystów. Przypomniał też, jak naftowi giganci sieją klimatyczną dezinformację i wstrzymują potrzebne działania:
– Ich strategia jest prosta: zniekształcać naukę, opóźniać polityczne decyzje, wstrzymywać działania, odwlekać rozliczalność. Czas zerwać z tym nałogiem – czas skończyć z uzależnieniem od paliw kopalnych – mówił szef ONZ.
Lobbyści nie zapomnieli o szczycie klimatycznym
Niestety, jak wykazała analiza organizacji Fossil Free Politics, kilka krajów europejskich po raz kolejny ułatwiło lobbystom branży paliwowej wstęp na tegoroczny szczyt klimatyczny. Według ustaleń, dzięki Włochom w Antalyi pojawiło się aż 50 przedstawicieli przemysłu paliw kopalnych, czyli niemal tyle samo, ile Włochy zaprosiły na trzy poprzednie szczyty klimatyczne (55). Wśród członków delegacji znaleźli sięm.in. przedstawiciele giganta naftowo-gazowego ENI (w tym główny lobbysta międzynarodowy firmy) oraz koncernu gazowego Edison.
Nieco mniej lobbystów niż w ubiegłym roku zaprosiła Francja (17, podczas gdy w 2025 r. było ich 22), a w składzie delegacji nie zabrakło m.in. Patricka Pouyanné, dyrektora generalnego TotalEnergies. Belgia umożliwiła wstęp na COP31 np. pięciu osobom z przedsiębiorstwa Jan de Nul, które niedawno nawiązało współpracę z ExxonMobil przy kontrowersyjnym projekcie LNG na morzu, realizowanym w Mozambiku. Lobbystów paliwowych nie zabrała ze sobą do Antalyi w tym roku Komisja Europejska, która jednak – mimo apeli organizacji klimatycznych – odmawia deklaracji co do tego, że nie dostaną od niej zaproszenia również w przyszłości.
