Rekordowe przychody Lasów Państwowych. Co się stało z pieniędzmi?

Rekordowo wysokie przychody i zarobki, skandalicznie niskie nakłady na ochronę przyrody. To obraz wyłaniający się z raportu finansowego Lasów Państwowych.

Publikacja: 30.05.2023 11:57

Rekordowe przychody Lasów Państwowych. Co się stało z pieniędzmi?

Foto: AdobeStock

Lasy Państwowe opublikowały raport finansowy za 2022 r. Przychód wyniósł rekordowe 13,5 miliardów ze sprzedaży drewna, o 15 proc. wzrosła średnia pensja (10,4 tys.), ale na ochronę przyrody przeznaczono jedynie 0,4 proc. przychodu. Tymczasem prowadzenie gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe, to według Ustawy o lasach jedynie jedna z trzech podstawowych funkcji tzw. wielofunkcyjnego modelu, na który składają się działania ochronne lasów i udostępnianie lasów społeczeństwu. To rażąca dysproporcja w zarządzaniu pieniędzmi, pochodzącymi ze wspólnego dobra, jakim są polskie lasy – komentuje Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot.

- Zgodnie z artykułem 7. ustawy o lasach gospodarce leśnej wskazano pięć celów, z których cztery pierwsze dotyczą ochrony lasów, m.in. zachowania ich korzystnego wpływu na klimat, ochrony lasów szczególnie cennych przyrodniczo, ochrony terenów szczególnie cennych społecznie, ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, a dopiero w ostatnim punkcie mowa jest o produkcji na zasadzie racjonalnej gospodarki. Przy masowych wycinkach polskich lasów i palenia nimi w elektrowniach, przeznaczenie tylko 0,4 proc. z przychodu na ochronę przyrody pokazuje, że mamy do czynienia z dominacją tylko jednej funkcji gospodarczej i niemal całkowitym pominięciem pozostałych – komentuje Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.

Czytaj więcej

Polska wysyła na potęgę drewno do Chin. Niemal wszyscy na tym tracą

Lasy Państwowe na ochronę przyrody przeznaczają jedynie 0,4 proc. przychodów. Reszta idzie na pensje i zysk polityczny, czyli także na cele zupełnie nie związane z lasami. Trzeba podkreślić, że bogacenie się Lasów Państwowych odbywa się kosztem wspólnego dobra wszystkich Polek i Polaków, jakim są lasy.

W 2022 Lasy Państwowe miały rekordowy przychód 15,2 mld, czyli 50 proc. więcej niż w 2021. Blisko 90 proc. z tego (13,5 mld) zarobiły na sprzedaży drewna z publicznych lasów, którego pozyskały ponad 42 mln m3. To skutek rekordowych cen jakie tartaki musiały płacić Lasom Państwowym. Co się stało z tymi pieniędzmi?

2022 był rokiem rekordowego zysku – 986 mln netto. To o 285 mln więcej niż w 2021. Gdzie się podziała reszta? Przecież przychody wzrosły o ponad 5 mld, czyli 17 razy więcej. Niestety pieniądze te nie zostaną przeznaczone na ochronę przyrody. Wydano na nią raptem 63 mln czyli 0,4 proc. całkowitego przychodu Lasów Państwowych.

Drugi rok z rzędu i pomimo inflacji wynagrodzenia w Lasów Państwowych wzrosły o 15 proc.. Przeciętne wynagrodzenie w 2022 wyniosło 10,4 tys. czyli 165 proc. średniej w gospodarce.

W sumie na wynagrodzenia wydano 3,2 mld, czyli 500 mln więcej niż rok wcześniej. Ale wciąż brakuje kilku miliardów.

Czytaj więcej

Drewno z Polski traci ważne certyfikaty. Lasy mogą zapomnieć o eksporcie?

Diabeł tkwi w Funduszu Leśnym, którego celem jest wyrównywanie niedoborów finansowych w nadleśnictwach pod kreską. Fundusz zasila odpis od przychodów ze sprzedaży drewna Lasy Państwowe ustalany decyzją ministra środowiska, zwykle w wysokości pozwalającej pokryć niedobory.

29.12.2022 ministra klimatu i środowiska, Anna Moskwa, podwyższyła odpis na Fundusz Leśny do 22 proc.. W 2021 wynosił 12 proc.. Dlatego Fundusz zasiliło rekordowe 2,98 mld, nie wykazane jako zysk. Środki Funduszu Lasy Państwowe wydają dowolnie: na bilboardy, konkursy dla swoich, fundowanie dróg swoim. Na koniec 2022 w Funduszu były 3 mld.

A co z zyskiem? Nie poszedł do wspólnej kasy. Lasy Państwowe się „samofinansują” – co zarobią na eksploatacji wspólnych lasów zostaje do ich dyspozycji. Zysk i środki Funduszu zwiększyły majątek Lasów Państwowych, który wzrósł w 2022 o rekordowe 35 proc., czyli do 17,6 mld.

- Rażące dysproporcje w zarządzaniu pieniędzmi, pochodzącymi z masowych wycinek lasów, które są wspólnym dobrem społecznym, pokazują, że Lasy Państwowe nie realizują wielofunkcyjnego modelu zarządzania lasami. Wszystko na co stać Lasy Państwowe w roku rekordowych przychodów ze sprzedaży drewna, to przeznaczenie jedynie 0,4 proc. z nich na ochronę przyrody. Bezwzględna eksploatacja budzi coraz większy sprzeciw Polek i Polaków. Lasy publiczne to nasze wspólne dobro a nie folwark wąskiej grupy społecznej. Lasy Państwowe wymagają pilnej i gruntownej reformy. Domagamy się większej kontroli nad finansami tej instytucji i przekazywania przez nią zdecydowanie większych środków na dofinansowanie systemu ochrony przyrody – mówi Augustyn Mikos z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot, autor raportu „Lasy na sprzedaż – jak Lasy Państwowe uwłaszyczyły się na polskich lasach”.

Lasy
Wycinka „zielonych płuc Ziemi” ostro hamuje. Drwalom zostało tylko 6 lat
Materiał Promocyjny
Mity i fakty - Czy to prawda, że elektryczne auta palą się częściej niż spalinowe?
Lasy
Grzybowa anomalia w polskich lasach. Eksperci są zaniepokojeni
Lasy
„Złodzieje drzew”. Nowe zjawisko we Francji. Zapowiedź ekokatastrofy?
Lasy
Projekty sadzenia lasów w Afryce w ogniu krytyki. „To niszczenie ekosystemów”
Lasy
Drzewa zaczynają „kaszleć” dwutlenkiem węgla. To skutek zmian klimatu