Ekstremalne upały są obecnie największym zagrożeniem dla zdrowia związanym ze zmianami klimatu w Hiszpanii – wynika z raportu przygotowanego przez Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal). Badacze wskazują, że każdy dodatkowy stopień temperatury zwiększa śmiertelność związaną z upałem o 35 proc. Prognozy pokazują przy tym, że problem będzie się nasilał. Do 2050 r. Hiszpania może doświadczać nawet ośmiu fal upałów rocznie. Coraz częstsze mają być także tzw. tropikalne noce. 

Raport: Każdy dodatkowy stopień oznacza wzrost śmiertelności o 35 proc.

Ekstremalne upały nie są już w Hiszpanii sporadycznym zagrożeniem – stają się trwałym problemem dla zdrowia publicznego. To główny wniosek raportu „Extreme Heat, Health at Risk” przygotowanego przez Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal). Dokument zaprezentowano w audytorium Niemieckiej Izby Handlowej (AHK) w ramach Obserwatorium Zdrowia i Środowiska DKV. Licząca niemal 100 stron analiza przedstawia najnowsze dane medyczne i klimatyczne w odniesieniu do sytuacji panującej w Hiszpanii. Jej autorzy opisują aktualną skalę zagrożenia oraz przedstawiają informacje, które mają pomóc – między innymi pracownikom ochrony zdrowia – przygotować się na ryzyko wpływające już teraz na funkcjonowanie tamtejszego systemu opieki zdrowotnej.

Z raportu wynika, że stres cieplny stał się już głównym zagrożeniem zdrowotnym związanym z klimatem w Hiszpanii. Każdy dodatkowy stopień temperatury zwiększa śmiertelność związaną z upałem o 35 proc. – wskazują eksperci.  Mowa o zgonach, których bezpośrednią przyczyną było narażenie na wysokie temperatury na zewnątrz lub w pomieszczeniach albo które nastąpiły w wyniku istniejącego schorzenia nasilonego na skutek upału. 

Badacze podkreślają jednocześnie, że nie jest to zjawisko przejściowe, prognozy klimatyczne wskazują bowiem, że do 2050 r. Hiszpania może doświadczać nawet ośmiu fal upałów w ciągu roku. Towarzyszyć im ma również znaczący wzrost liczby tzw. nocy tropikalnych, podczas których temperatura utrzymuje się na poziomie zbyt wysokim, aby organizm mógł odpowiednio się zregenerować. 

Fernando Campos, dyrektor generalny DKV, podczas prezentacji raportu zwrócił uwagę, że zrozumienie zmieniających się warunków jest istotne również z punktu widzenia funkcjonowania całego systemu ochrony zdrowia. „W DKV jesteśmy przekonani, że zrozumienie kontekstu, w którym działamy, jest niezbędne do budowania zdrowszej przyszłości dla ludzi poprzez zapewnianie najlepszych rozwiązań naszym klientom – zarówno osobom indywidualnym, jak i przedsiębiorstwom – a także całemu systemowi opieki zdrowotnej” – powiedział.

Czytaj więcej

Upały zagrożeniem dla psychiki młodego pokolenia. „Rośnie ryzyko hospitalizacji”

Upały coraz większym obciążeniem dla szpitali w Hiszpanii 

Naukowcy wskazują, że nowe warunki klimatyczne wywierają coraz większą presję na hiszpańskie szpitale. Według danych przedstawionych w raporcie liczba pilnych przyjęć medycznych wzrasta nawet o 42,8 proc.

Zdaniem Fernando Camposa oznacza to, że ekstremalne temperatury muszą być uwzględniane w planowaniu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. „Epizody ekstremalnych upałów nie są już czymś wyjątkowym. Obecnie wpływają na planowanie opieki zdrowotnej, zarządzanie zasobami oraz jakość opieki. Ignorowanie ich nie jest odpowiedzialnym rozwiązaniem ani z perspektywy społecznej, ani z punktu widzenia efektywnego zarządzania systemem ochrony zdrowia” – podkreślił szef DKV.

Na problemy obserwowane bezpośrednio wśród pacjentów zwrócił uwagę również dr Martín Reyes kierujący oddziałem kardiologii w Quirónsalud. Jak zaznaczył, na upały narażone są szczególnie osoby starsze. „Obserwujemy coraz większą liczbę pacjentów z grup szczególnie narażonych, zwłaszcza osób starszych, u których podczas fal upałów konieczne jest dostosowywanie leczenia, ponieważ ich stan zdrowia ulega destabilizacji w związku z rosnącym ryzykiem powodowanym przez ekstremalne temperatury” – powiedział. 

Badacze: Miejsce zamieszkania i dochody wpływają na ryzyko związane z upałami 

Raport zwraca również uwagę na głębokie nierówności związane ze skutkami ekstremalnych temperatur. Miejsce zamieszkania oraz poziom dochodów stały się istotnymi czynnikami wpływającymi na prawdopodobieństwo zachorowania lub śmierci z powodu upału – wskazują badacze. Najbardziej narażone są osoby starsze, kobiety mieszkające samotnie oraz mieszkańcy mniej uprzywilejowanych dzielnic.

Dr Elizabeth Diago Navarro – badaczka ISGlobal, która prezentowała wyniki raportu – podkreśliła, że wiedza naukowa dotycząca konsekwencji ekstremalnych temperatur jest już wystarczająco dobrze rozwinięta, podobnie jak wiedza o grupach najbardziej narażonych. „Dysponujemy solidnymi dowodami naukowymi dotyczącymi skutków ekstremalnych upałów, wiemy, które grupy ludności są najbardziej narażone, i mamy strategie pozwalające ograniczać ich konsekwencje. Teraz konieczne jest kompleksowe wdrażanie tych działań, abyśmy mogli skuteczniej reagować na epizody ekstremalnych upałów, których już doświadczamy i których będziemy doświadczać nadal” – wskazała. 

Czytaj więcej

Ekstremalne upały uderzają Europejczyków po kieszeni. 60 milionów ludzi zagrożone

Eksperci apelują o przygotowanie na ekstremalne upały

Po prezentacji raportu odbyła się także dyskusja moderowana przez Silvię Agulló, dyrektorkę DKV ds. zrównoważonego rozwoju. Jak podkreśliła ekspertka, konieczne jest stworzenie rozwiązań pozwalających reagować jeszcze przed wystąpieniem najpoważniejszych konsekwencji zdrowotnych. „Musimy wprowadzić mechanizmy, które pozwolą nam przewidywać poważne problemy zdrowotne wynikające z tego niekorzystnego zjawiska” – powiedziała Agulló.

W dyskusji uczestniczył również Víctor Segura z jednostki ratowniczej Hiszpańskiego Czerwonego Krzyża. Zwrócił uwagę, że stopniowo rozwija się podejście oparte nie tylko na reagowaniu na kryzysy, lecz także na wcześniejszym przygotowaniu do nich. Jak zaznaczył, proces ten jest jednak często przyspieszany dopiero przez negatywne wydarzenia, takie jak niedawne powodzie. „Stopniowo zmierzamy w kierunku kultury przygotowania, choć robimy to w reakcji na negatywne wydarzenia, takie jak niedawne powodzie. Obecnie koncentrujemy się na pomocy opartej na lokalnych społecznościach, tak aby w sytuacjach skrajnej potrzeby sąsiedzi i osoby znajdujące się blisko ludzi narażonych na niebezpieczeństwo były w stanie udzielić im wsparcia. Promujemy również szkolenia oraz domowe i lokalne plany działania na wypadek sytuacji kryzysowych” – wskazał Segura.