Najnowsze zdjęcia krateru Batagajka zostały wykonane przez satelitę Europejskiej Agencji Kosmicznej Copernicus Sentinel-2. Na ujęciach z kosmosu przypomina on kijankę lub płaszczkę, z niemal symetrycznymi „płetwami" i „ogonem".
„Wrota do piekieł” rozszerzają się. Nawet o 30 metrów rocznie
Krater Batagajka znajduje się w paśmie Gór Czerskiego, w Ułusie Wierchojańskim, na terenie Jakucji, w Rosji. Gigantyczny lej termokrasowy jest największym tego typu zagłębieniem na Ziemi. Odsłania on wieczną zmarzlinę sprzed 650 tysięcy lat. Ma on około 100 metrów głębokości i 1 kilometr długości, jednak stale rośnie. Jak podaje Europejska Agencja Kosmiczna, krater powiększa się w tempie około 30 metrów rocznie. Szybko postępujące poszerzanie się krateru potwierdzają także zdjęcia NASA wykonywane na przestrzeni lat przez satelitę Landsat 7 i Landsat 8.
Według naukowców proces ten rozpoczął się kilkadziesiąt lat temu, w latach 60. XX wieku i jest wynikiem wylesiania terenu oraz rosnących temperatur. Powoduje to bowiem, że lód w kraterze topi się, a następnie paruje lub odpływa. Zamarznięta warstwa lodu i gleby zapada się.
Czytaj więcej
Wybuchające wulkany zwykle wyrzucają na powierzchnię lawę i popiół. Jednak jeden z nich, położony w mroźnych zakątkach Antarktydy, działa zupełnie...
Naukowcy ostrzegają: Topnienie wiecznej zmarzliny przyspiesza zmiany klimatyczne
Topnienie wiecznej zmarzliny jest objawem ocieplenia planety. Jednocześnie pod wpływem rozmarzania uwalnia ona do atmosfery metan i dwutlenek węgla, co dodatkowo przyczynia się do wzrostu emisji gazów cieplarnianych.
W miarę jak coraz więcej materiału na dnie zbocza topi się i odrywa, większa powierzchnia zostaje wystawiona na działanie powietrza, co z kolei przyspiesza rozmrażanie wiecznej zmarzliny. Zdaniem naukowców krater prawdopodobnie pochłonie całe zbocze wzgórza, zanim jego ekspansja zwolni.
„Co roku, gdy tylko temperatura przekroczy zero, zaczyna się to dziać ponownie. Gdy już raz coś takiego zostanie odsłonięte, bardzo trudno to powstrzymać” – powiedziała prof. Mary Edwards z Uniwersytetu w Southampton, współautorka badania krateru w 2017 r.
Czytaj więcej
Naukowcy z NASA zaobserwowali na wodach Bałtyku wielki zielony wir o średnicy kilkudziesięciu kilometrów. Uchwycił go z kosmosu satelita Landsat. P...
Krater kryje tajemnice. Odsłania historię życia na Ziemi
Zmarzlina w Batagajce była zamrożona przez dziesiątki tysięcy lat. Krater skrywa wskazówki dotyczące prehistorycznego życia na Ziemi. Znajdowane są tam skamieliny z epoki lodowcowej oraz zmumifikowane szczątki zwierząt. Według naukowców odsłonięty lód i gleba wzdłuż krawędzi krateru mogą kryć nawet do 200 000 lat historii geologicznej i biologicznej.
„Naukowo to bardzo interesujące, bo możemy zobaczyć, co jest pod ziemią" - powiedziała prof. Mary Edwards.
Z rozmarzającej się gleby wyłoniły się m.in. koń plejstoceński (Equus lenensis) oraz prehistoryczny bizon stepowy (Bison priscus), a także szczątki lwów jaskiniowych i wilków. Jak podaje NASA, naukowcy znaleźli dowody na to, że region ten miał cieplejszy klimat i dość suche, wietrzne warunki w czasie plejstocenu. Kawałki drewna znalezione w rozmarzniętej glebie potwierdzają, że kiedyś rosły tam lasy świerkowe i sosnowe.
