Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jakie czynniki wpłynęły na spadek cen kakao w 2024 roku?
  • W jaki sposób regulowany jest handel kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej i Ghanie?
  • Jakie konsekwencje dla rolników mają niskie ceny kakao na światowych rynkach?
  • Co spowodowało nagromadzenie niesprzedanych zapasów kakao w kluczowych krajach produkcyjnych?

Handel kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej i Ghanie nie jest w pełni wolnorynkowy. Regulatorzy rynku kakao – mianowani przez rządy obu państw – sprzedają około 80 proc. zbiorów z rocznym wyprzedzeniem traderom na całym świecie, a na podstawie tych kontraktów ustalają stałą cenę dla rolników na początku sezonu, w październiku.

System sprzedaży, który dziś nie działa

Rolnicy sprzedają następnie swoje ziarna lokalnym pośrednikom po tej cenie, a ci odsprzedają je licencjonowanym nabywcom. Po otrzymaniu kakao licencjonowani kupcy sprzedają je bezpośrednio międzynarodowym traderom albo lokalnym handlowcom, którzy z kolei odsprzedają je dalej międzynarodowym podmiotom.

Stała cena dla rolników ustalana w październiku obejmuje zazwyczaj główny sezon zbiorów trwający od października do marca. W przypadku zbiorów pośrednich (od kwietnia do września), uznawanych za niższej jakości, regulatorzy często korygują tę cenę.

Czytaj więcej

Ceny kakao nurkują. Nadchodzi czas tańszej czekolady?

W październiku ubiegłego roku Wybrzeże Kości Słoniowej ustaliło cenę za główne zbiory na poziomie około 5000 dolarów za tonę metryczną, a Ghana – na poziomie niemal 5300 dolarów za tonę. Tymczasem światowe ceny kontraktów terminowych na kakao spadły do około 3100 dolarów za tonę, tracąc w tym roku połowę swojej wartości.

Spadek cen i wstrzymane zakupy

Dla międzynarodowych traderów gwałtowny spadek cen oznaczał znaczne straty w przypadku zakupu ziaren z Wybrzeża Kości Słoniowej i Ghany oraz sprzedaży ich po cenach rynkowych kontraktów terminowych. W rezultacie w dużej mierze wstrzymali zakupy.

Rolnicy w Ghanie nie otrzymali zapłaty za swoje zbiory od listopada, a źródła branżowe przekazały agencji Reuters, że podobna sytuacja dotyczy rolników w Wybrzeżu Kości Słoniowej. Niesprzedane zapasy kakao nagromadziły się w całym kraju.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne Czekolada, kawa i jajka to liderzy wzrostu cen

Pro

Aby zapewnić rolnikom gotówkę, rząd Wybrzeża Kości Słoniowej uruchomił pod koniec ubiegłego miesiąca program skupu 100000 ton niesprzedanych zapasów z głównego sezonu o wartości około pół miliarda dolarów. W Ghanie regulator rynku kakao 12 lutego obniżył stałą cenę dla rolników o niemal jedną trzecią – do około 3580 dolarów za tonę – po oszacowaniu, że kraj dysponuje około 50000 ton niesprzedanych zapasów.

Popyt słabnie, podaż rośnie

Po niemal trzykrotnym wzroście do rekordowych poziomów w 2024 r. światowe ceny kakao straciły od tego czasu około trzy czwarte swojej wartości. Spadek ten był częściowo efektem osłabienia popytu: wysokie ceny skłoniły producentów czekolady do zmniejszania gramatury tabliczek, zwiększania udziału dodatków niezawierających kakao – takich jak wafle czy orzechy – oraz zastępowania masła kakaowego innymi tłuszczami.

Czytaj więcej

Zagadka czekolady. Drożeje, choć kakao na giełdach tanieje

Jednocześnie sprzyjające warunki pogodowe doprowadziły do większych zbiorów, co według międzynarodowych traderów sprawi, że światowy rynek zanotuje w tym sezonie nadwyżkę rzędu 300000–400000 ton. Znaczna część tej nadwyżki znajduje się w Wybrzeżu Kości Słoniowej i Ghanie, które – w przeciwieństwie do traderów czy przetwórców – nie dysponują środkami finansowymi ani odpowiednią infrastrukturą magazynową do przechowywania ziaren.

Kakao kluczowe dla budżetów obu państw

Kakao odpowiada za niemal 40 proc. przychodów eksportowych Wybrzeża Kości Słoniowej i blisko 15 proc. przychodów Ghany, co czyni je jednym z najważniejszych źródeł wpływów dewizowych dla obu krajów Afryki Zachodniej.

Czytaj więcej

Drożyzna kawie nie odpuszcza, ceny znów wzrosły o ponad 30 proc.

Blisko 2 miliony rolników uprawiających kakao w Ghanie i Wybrzeżu Kości Słoniowej oraz ich rodziny – z których większość żyje poniżej granicy ubóstwa – utrzymują się z produkcji tego surowca wykorzystywanego do wytwarzania czekolady.